Mangrove
vegetation structure
dynamics
and regeneration
Thesis
Philosophiae Doctor Scientiarum
Farid Dahdouh-GuebaS
Nederlandse
samenvatting
Deze
doctoraatsthesis bestaat uit veertien manuscripten, voorafgegaan door een
algemene inleiding en gevolgd door een epiloog dat het gehele onderzoekskader
uitlegt, inclusief de verbanden tussen de verschillende case-studies, de
lokale en globale toepasbaarheid van de resultaten en de relevantie van het
werk in het kader van ontwikkelingssamenwerking.
Het grootste gedeelte van het onderzoek werd uitgevoerd in vier sites
in Kenia en Sri Lanka : Gazi Bay
en Mida Creek
in Kenia, en Unawatuna-Galle
en
Pambala-Chilaw
in
Sri Lanka.
Na
een revisie van het vaak controversiële debat rond de floristische
samenstelling van mangroven in Sri Lanka (zuid-west kust), gevolgd door een
synthese van beeldattributen gebruikt in de interpretatie van luchtfoto’s in
Kenia en Sri Lanka, wordt een opeenvolging van case-studies gepresenteerd die
de studie van de dynamiek van de vegetatiestructuur (incl. zonatie), mangrove-regeneratie
en regeneratie-beperkende factoren (in het bijzonder propagulepredatie)
overkoepelen. Gazi
en
Galle
bleken
meer verstoord dan Mida
en
Pambala. De studie van deze
verstoorde sites tonen aan dat er zich in de tijd verschillende types
structurele veranderingen in de vegetatie voordoen, en wijzen eveneens op het
bestaan van interacties tussen mangrove- en terrestrische vegetatie (cypergrassen
en cocosaanplantingen). Gelijktijdig
onderzoek m.b.t. de adulte, de jonge en de juveniele vegetatielagen, in
combinatie met sequentiële luchtfotografie uit het verleden, laten toe de
dynamische processen te begrijpen en een voorspelling te doen m.b.t. de
toekomstige structuur van het woud, deze laatste onder verschillende
scenario’s (geen verandering, mangrovekap, natuurlijke catastrofen, enz.).
Deze aanpak laat toe om te beslissen of een bepaald mangrovebestand het
potentieel heeft om op een successvolle manier te vernieuwen en te verjongen
of dat de anthropogene druk een menselijk ingrijpen onder de vorm van bijv.
restauratie noodzakelijk maakt. In
het kader van herbebossingsprojecten is de studie van het lot van
mangrovejuvenielen in rehabilitatieproefvlakken essentieel.
Daar waar de monitoring van
mangroveregeneratie informatie genereert over de algemene status van de
mangrovejuvenielen, toont de studie van propagulepredatie aan dat in het
bijzonder krabben en slakken een probleem kunnen vormen voor de successvolle
regeneratie van mangroven in Kenya en Sri Lanka.
Resultaten wijzen ook aan hoe propagulepredatie één schakel is in de
keten van evenementen die tot een bepaalde vegetatiestructuur (gezoneerd of
niet-gezoneerd) leidt, en hoe hydrologie of anthropogene druk dit mogelijk beïnvloeden.
De uitkomst geeft dus directe informatie voor het bosbeheer door de
soorten, de gebieden en de processen te identificeren die mogelijk leiden tot
een meer intense propagulepredatie.
Een
ander aspect van de mangroveregeneratie is gericht naar natuurlijke
regeneratieomstandigheden, meer bepaald in de biogeografische limietsituatie
zoals die van het Parc National du Banc d’Arguin (Mauretanië), een Wereld
Heritage Site waar de mangroven van de West-Afrikaanse kust hun noordelijke
areaalgrens bereiken. In deze
biogeografisch marginale, monospecifieke mangrove, gelegen in een gebied waar
de zoetwatervoorziening is gedaald gedurende de laatste decennia, was er
bezorgdheid in verband met de overleving van de mangroven.
Echter, met uitzondering van ongeschikte topografische condities (mangroven
die groeien in terrestrische locaties, met weinig kans op overleving voor de
propagulen) vertoonde de mangrove geen tekenen van een verminderde vitaliteit
aan zijn biogeografische grens, maar zelfs een diversiteit in
vegetatiestructuurtypes (hoge bomen, brede bomen, struikformaties en 'sebkha
'
formaties).
Een
empirische herbeschouwing van de Point-Centred Quarter Method (PCQM)
ingegeven door veldwerkervaring, behandelt de problemen die geassocieerd zijn
aan deze methode, zoals dubbelzinnige boom-architectuur situaties voor het
meten van de boomdiameter, aggregatie van bomen of de over- of onderschatting
van de densiteit en de basale oppervlakte.
De factor waarmee deze laatste gebeuren worden blijkbaar beïnvloed
door de vegetatiestructuur van het woud.
Het
laatste manuscript geeft een geïntegreerd overzicht van de dynamiek van de
vegetatiestructuur van mangroven gebaseerd op bestaande literatuur evenals op
voorgaande case-studies en vat de verschillende types van
vegetatiestructuurdynamiek samen.
Edited
by Nico Koedam
This page is maintained by
Farid Dahdouh-Guebas,
fdahdouh@vub.ac.be