Bibliotheek mobile
Startpagina > Bibliothecaire dienstverlening > Consultatie van de collectie ter plaatse > Classificatiesysteem

Binnen elke bibliotheekruimte van de centrale bibliotheek staan de werken gerangschikt volgens boeknummer. Enige uitzondering zijn de tijdschriften in de medische bibliotheek, die alfabetisch zijn gerangschikt. Het boeknummer is samengesteld uit vier elementen die elk een klasserende functie hebben:


UDC nummer

boeknummer met UDC


In de bibliotheek wordt een vereenvoudigde Universele Decimale Classificatie (afgekort UDC) gebruikt: zie ook de volledige lijst met UDC-nummers (PDF). Aan ieder getal beantwoordt een wetenschap of discipline. Het systeem is decimaal en hiërarchisch opgebouwd. Hoe kleiner het UDC-nummer, hoe algemener het gebied waarop het betrekking heeft:

1filosofie in het algemeen
11metafysica
111ontologie
14geschiedenis van de filosofie
141.131Platonisme


Met andere woorden hoe groter het UDC-nummer, hoe specifieker.


De rangschikking van de nummers gebeurt door lezing van links naar rechts (precies alsof het om reële getallen gaat : 0,1 0,11 0,111 ... 0,14 enz.):


1
11
111
14
14.131
159.9
159.920
159.920.1


Binnen elke leeszaal of andere bibliotheekruimte is het UDC-nummer het eerste rangschikkend element van het boeknummer. Het bepaalt de plaats van het boek en duidt het gebied aan van de wetenschap dat door de inhoud van het boek gedekt wordt.


Grasduinen in het openkastsysteem (dus zonder een beroep te doen op de Vubis catalogi) is een goede methode als de belangstelling van de lezer algemeen is. Dit is echter niet het geval wanneer de lezer naar een welbepaald boek of tijdschrift zoekt, of wanneer hij alle werken over een bepaald onderwerp in het bezit van de bibliotheek opspoort. In het eerste geval (scenario 1) zou hij niet efficiënt te werk gaan zonder gebruik te maken van de catalogus; in het tweede geval (scenario 2) zou hij niet exhaustief zijn in zijn opzoekingen:


  • Scenario 1

    Een lezer spoort boeken over filosofie op in de bibliotheek. Alle UDC-nummers beginnend met cijfer 1 (dus ook 11, 111, 14, 170, 141.131 enz.) bestrijken het gebied van de filosofie en haar nevengebieden. Weet de lezer dat, dan kan hij bijvoorbeeld in de bibliotheek de boekenbestanden over filosofie terugvinden daar waar de rubriek 1 is ondergebracht. Uiteraard zal hij veel vinden in de centrale bibliotheek, vermits deze bibliotheek de humane wetenschappen (waaronder de filosofie) bevat. De medische bibliotheek, het seminarie filosofie en de magazijnen bevatten echter ook boeken over filosofie. Loopt de lezer enkel langs de rekken van de centrale bibliotheek, dan zal hij dus niet de werken terugvinden die in de medische bibliotheek aanwezig zijn, noch die in de magazijnen. Hiervoor moet hij dus zoeken op onderwerp in de Vubis catalogi . M.a.w. boeken over eenzelfde onderwerp kunnen over beide bibliotheken of zelfs over verschillende ruimten binnen én bibliotheek en magazijnen verspreid zijn.


  • Scenario 2

    Een lezer zoekt naar boeken over politiek. De UDC-rubriek 320 bestrijkt het gebied van de politieke wetenschappen. Boeken over politiek kunnen zich echter ook onder andere rubrieken bevinden; o.a. onder 930.3 dat slaat op politieke geschiedenis, en waarin boeken zullen voorkomen i.v.m. politieke geschiedenis. Wil de lezer ook in dit geval zoveel mogelijk boeken over zijn onderwerp opsporen, dan is het niet aangewezen gewoonweg langs de boekenrekken te lopen afgaand op de UDC-rubrieken. Hiervoor moet hij dus zoeken op onderwerp in de Vubis catalogi . Boeken over een zelfde onderwerp kunnen over verschillende UDC-rubrieken verspreid zijn.



Begin van de pagina

Relator

boeknummer met relator


De relator bevat een letter (soms twee), die een aanwijzing geeft over de inhoudelijke vorm van het boek. Bedoeling van de relator is materiaal van gelijke inhoud binnen eenzelfde UDC-rubriek bij elkaar te houden. De meest courante relatoren zijn :

Afundamentele naslagwerken van grote omvangHgetalgebonden werken verwijzend naar een subdiscipline
Bkleinere naslagwerken Jtijd- (eeuw)gebonden werken (*)
BB(vak-)woordenboekenKUDC-gebonden perifere werken
Cretrospectieve bibliografieLgeografisch gebonden werken
Dlopende bibliografieMtaalgebonden werken
Etijdschriften of jaarboekenNpersoonsgebonden werken
Freeksgebonden monografieënPauteursgebonden werken
GmonografieënZmonografieën van groot formaat


De rangschikking van boeken met eenzelfde UDC-nummer maar met verschillende relatoren, gebeurt volgens de alfabetische volgorde van de relator:


123

(*) Indeling met relator J-tijd van nummers 93 tot 950.9 + 27 en 270.01


J 0prehistorie
J 1oudheid
J 13middeleeuwen (vanaf 5de eeuw)
J 16moderne tijden (vanaf midden 15de eeuws)
J 19 hedendaagse periode (vanaf 1789)
J 20eigentijdse periode (vanaf 1945)


Begin van de pagina

Acroniem

boeknummer met acroniem


Het acroniem is de afkorting van de auteur van het boek. Is er meer dan én auteur, dan wordt het acroniem samengesteld uit de eerst geciteerde auteur. Het acroniem kan ook samengesteld worden uit:

  • de naam van de "bewerker" van het boek


  • de titel van de reeks waarin het werk verschenen is (met F-relator)


  • de titel van tijdschriften (met E-relator)


  • de titel van anonieme werken.



Er kunnen ook twee acroniemen voorkomen (met relator N). Handelt een boek uit de Nederlandse literatuur bijvoorbeeld over Simon Vestdijk, en is het boek geschreven door een zekere J. Janssens, dan is het eerste acroniem dat van de persoon waarover het boek handelt en het tweede dat van de auteur.


boeknummer met acroniem


over wie het boek handelt (in casu Vestdijk)
auteur van het boek zelf (in casu Janssens)



Het gebruik van de N-relator laat toe boeken over eenzelfde persoon bij elkaar te klasseren.


De rangschikking gebeurt alfabetisch op het acroniem :


123


Bij een tweede acroniem is de rangschikking ook alfabetisch :


123


Begin van de pagina

Jaartal

boeknummer met jaartal


Behalve voor tijdschriften en boeken uitgegeven vóór 1901, bevat het boeknummer nog de laatste twee cijfers van het jaar waarin het boek is uitgegeven:

boeknummer met jaartalboeknummer met jaartalboeknummer met jaartal
uitgegeven vóór 1901 uitgegeven in 1933uitgegeven in 1957


De gegevens:


  • +1, +2, +3, +4, (of C.l, C.2 ... enz.) na het jaartal, duiden erop dat van eenzelfde boek verscheidene exemplaren werden aangeschaft


  • :1 :2 of V.l, V.2 geven een aanduiding van het volumenummer.



De rangschikking gebeurt numeriek.


Begin van de pagina