Sinds het ontstaan van de mensheid hebben filosofen de gewoonte bij alles wat er bestaat en gebeurt vragen te stellen. Waarom is er ‘iets’ veeleer dan ‘niets’? Is de ‘waarheid’ aanwezig in de dingen of is zij een product van ons denken zelf? Wat is de zin van het leven? Waarom is er onrecht in de wereld? De filosoof is iemand die afstand neemt van zijn leefomgeving, om dan aan de hand van lectuur en studie van boeken enerzijds en van gesprekken met geestesgenoten anderzijds, te reflecteren over de eerste en de laatste dingen. Hij hoopt met zijn discussies en teksten bij te dragen tot een beter begrip van de wereld en tot de verwezenlijking van de menselijkheid. En dat al meer dan 2500 jaar lang.


Nieuwsberichten

Society for Phenomenology and Media
19th Annual Conference
‘Living in the Anthropocene’

March 15-17, 2017
Free University of Brussels, Belgium

The Society for Phenomenology and Media (SPM) is pleased to receive abstracts (200 words maximum) for consideration of inclusion in its 19th annual international conference. The conference will be sponsored and hosted by the Free University of Brussels (VUB), Belgium.

Proposals for 3-person panels are also accepted. These should be organized around specific media — for example: film, the Internet, mobile communication, medieval manuscripts, print media (books, newspapers, and magazines), stage drama, television, visual art, dance, etc. Panel proposals should include three papers, one of them by the panel organizer. Individual abstract submissions are assigned to a panel by the conference host.

The overarching theme of this year’s conference will be ‘Living in the Anthropocene.’ According to many climate and environmentalist scientists, we have entered a new phase in history: the anthropocene, in which the human (anthropos) has become the most influential factor, impacting significantly upon the earth’s atmosphere and biosphere – often in destructive ways. The notion of the anthropocene faces us with pressing questions concerning the status of technology, capitalism, industrialization, societal organization, and many more. At the conference, we want to investigate the anthropocene concept in the light of media – an underexposed angle up until now – and vice versa.

We kindly ask contributors to align their submission with the conference theme, but welcome proposals about all areas covered by the Society.

The Society for Phenomenology and Media encourages interdisciplinary approaches and theoretical diversity. Individual papers and panels need not be limited to phenomenological approaches. In the past, papers have come from diverse theoretical perspectives, including critical theory, cultural studies, hermeneutics, Marxism, New Historicism, post-colonial theory, pragmatism, semiotics, speech-act theory, and so on. Participants have come from a wide range of disciplines: philosophy, media studies, communications, psychology, history, political science, sociology, rhetoric, literary theory, cognitive science, cultural studies, and other fields.

Deadline for individual abstracts and panel proposals: October 30th, 2016.

Doctoral students are invited to submit proposals, but should note that SPM limits the number of papers from students.
Conference abstracts and panel proposals submitted are peer-reviewed. Papers accepted and presented are published in the SPM annual Conference Proceedings; selected papers are also published in Glimpse, the annual publication of SPM.

Organizers: Dr. Yoni Van Den Eede, Free University of Brussels (VUB) (coordinator); Dr. Pieter Lemmens, Radboud University Nijmegen; Society for Phenomenology and Media

For consideration, submit abstracts/panel proposals by using the EasyChair system at:
https://easychair.org/conferences/?conf=spm2017

For up-to-date information on the conference and the Society, see the SPM website:
http://phenomenologyandmedia.org

terug naar boven


Het Centrum voor Logica en Wetenschapsfilosofie – Vrije Universiteit Brussel
& Garant-Uitgevers

nodigen u van harte uit op het symposium:

Een holistische aanpak van de academische malaise

Vrijdag 14 oktober 2016, QD, van 13.45 uur tot 17.00 uur

De universitaire instelling van vandaag is niet langer de universiteit die de best mogelijke kennis produceert, kennis en vaardigheden optimaal overdraagt en voorbeeldig haar maatschappelijke rol speelt. Het huidige beleid forceert de universiteiten hun eigenheid te loochenen. De omstandigheden waaronder vandaag aan de universiteit wordt gewerkt, zijn de laatste twee decennia geëvolueerd naar zeer nadelig voor zowel de kennisontwikkeling als voor de mens die kennis ontwikkelt. De cumulatieve schade op wetenschap en personeel is groot: een derde gaat slordig te werk, het aantal psychische stoornissen neemt toe. Toch is zelfs in de nabije toekomst een beter, zelfs optimaal academisch klimaat haalbaar. Maar dan moet wel drastisch de ‘vermarkting’ van de universitaire wereld gecoördineerd worden aangepakt.

Vijf sprekers gaan vanuit hun eigen ervaringen dieper in op de problematiek:

Ruud Abma, auteur van ‘De publicatiefabriek’ (Vantilt), cultuurpsycholoog en wetenschapsonderzoeker bij de Universiteit Utrecht.
Irina Veretennicoff, co-auteur van de recente KVAB-publicatie ‘Het professoraat anno 2016’, emeritus van de Vrije Universiteit Brussel.
Gustaaf Cornelis, initiatiefnemer, auteur van ‘Wetenschapsethisch manifest: Blauwdruk van een vernieuwde universiteit’ (Garant), docent wetenschapsfilosofie aan de Vrije Universiteit Brussel en de Universiteit Antwerpen.
Sigrid Vertommen, bezieler van een nieuwe slow-science beweging, assistente aan de Vakgroep Conflict en Ontwikkelingsstudies van de Universiteit Gent.
Sylvia Wenmackers, onderzoeksprofessor bij het Centrum voor Logica en Analytische Wijsbegeerte van de KU Leuven, doctor in de fysica en in de wetenschapsfilosofie, schrijft naast academische artikels ook spitante blogs en columns over wetenschap voor Eos.

Na de lezingen bieden de organisatoren een drankje aan.

Een gesigneerd exemplaar van ‘Wetenschapsethisch manifest: Blauwdruk van een vernieuwde universiteit’ kan ter plaatse worden aangeschaft (€ 22,-).
Info over het boek: http://www.maklu.be/MakluEnGarant/BookDetails.aspx?ID=9789044134353

Deelnemen is gratis, aanmelden is noodzakelijk. Wilt u aanwezig zijn, klik hier.

terug naar boven


In het najaar begeleidt Prof. em. Antoon Van den Braembussche in boekhandel De Groene Waterman te Antwerpen een leesgroep rond Hegel, waarin één van de meest beroemde teksten uit de Westerse filosofie centraal staat, namelijk het Voorwoord tot de Fenomenologie van de Geest.

In de bijeenkomsten wordt onder deskundige leiding aan een close reading gedaan van de tekst. De bespreking is allereerst gericht op de vraag naar de betekenis van de tekst. Hierbij wordt niet enkel aandacht besteed aan de manifeste maar ook aan de impliciete betekenis: aan datgene wat als het ware stilzwijgend wordt voorondersteld. Of met andere woorden: de intertekstuele ruimte waarin de tekst fungeert. In derde instantie wordt ook gekeken naar de implicaties van de tekst voor de (huidige) filosofie in het algemeen.

Voor meer info en een kalender, zie de site van de organisator.

terug naar boven


Op donderdag 12 mei 2016 van 16u tot 19u (G.1.020) wordt het college Thema’s wijsbegeerte van de Nieuwe tijd. Rede, autonomie en macht van Sonja Lavaert afgesloten met een open discussie.

Van de studenten die ingeschreven zijn in de cursus, dag- en werkstudenten, wordt verwacht dat ze minstens één inhoudelijke vraag op tafel leggen waarover zal worden gediscussieerd. Alle behandelde thema’s kunnen aan bod komen.

De Quodlibet-les sluit het academiejaar af en staat open voor alle geïnteresseerden, en in het bijzonder voor oud-studenten van de cursussen Thema’s wijsbegeerte van de Nieuwe tijd en Interpretatie Filosofische teksten Verlichting van FILO, en voor de studenten van de cursussen en Taal en maatschappij. Moderne en kritische theorieën van TTKA.

terug naar boven


A conference organized by the Centre for Logic and Philosophy of Science. Date: 5-6 July 2016. Venue: University Foundation, Brussels. Call for papers closes on 24 April 2016.

The conference theme is the diffusion of Newton’s thought during the first half of the eighteenth century across Europe. The seeming ease with which Newton’s ideas were diffused has long been described as self-evident. State-of-the-art research has, however, shown that the spread and success of Newton’s corpus was far from obvious. More particularly, it has been suggested that the successful diffusion of Newton’s ideas was not merely determined by the obvious merits of the scientific claims which Newton developed in his two major works, the Principia (first edition: 1687) and the Opticks (first edition: 1704), but also by local factors and contexts, such as inter alia: (a) already established scholarly and educationally dominant traditions or systems; (b) theological and religious fractions, sensibilities, and worldviews; and (c) metaphysical and methodological orientations. Seen from this perspective, if we want to fully understand the successful spread of Newton’s ideas, we need to take into account the multifarious ways in which his ideas were appropriated in order to meet local ‘needs’. At the same time, we need to pinpoint the characteristics of those very ideas in virtue of which they could be successfully ‘exported’ to different intellectual and scientific hubs across Europe. The scientific committee welcomes presentations that contribute to our understanding of the spread of Newton’s thought across Europe from approximately 1700 to 1750.

For more details, see the conference website.

terug naar boven


Humanisme, weerbaarheid (veerkracht)
en de hermeneutiek van voorbeeldfiguren

Prof. dr. Joachim Duyndam
(Socrates hoogleraar Wijsbegeerte, Universiteit voor Humanistiek, Utrecht)

Woensdag 9 december 2015 van 14u tot 16u
Vrije Universiteit Brussel, Pleinlaan 2, 1050 Elsene, lokaal D.3.11

Joachim Duyndam studeerde filosofie aan de universiteiten van Utrecht, Nijmegen en Amsterdam, waar hij in 1984 cum laude afstudeerde bij de hermeneutische filosoof prof. dr. Theo de Boer. Hij promoveerde in 1997 op een onderzoek naar empathie en inlevingsvermogen (Denken, passie en compassie). Duyndam is onderzoeksleider van het interdisciplinaire onderzoeksproject Geestelijke Weerbaarheid en Humanisme. Hij houdt zich in dit verband bezig met de betekenis van voorbeeldfiguren in humanisme en humanistiek. In relatie tot dit thema publiceert hij, vanuit humanistiek perspectief, over zaken als mimesis, empathie, generositeit, vergeving, uniciteit, vernedering, vriendschap; en over denkers als E. Levinas, M. Heidegger en R. Girard.

Meer info: Prof. dr. Gily Coene (gcoene@vub) of Dhr. Jan Van den Brande.
Vrije toegang, maar graag vooraf een seintje naar: Jan.Van.Den.Brande@vub.ac.be.

Met de steun van de Vakgroep Wijsbegeerte en Moraalwetenschappen.

terug naar boven


Een nieuwe uitgave in de reeks Humanismen van VUBPRESS, samengesteld door Gily Coene en Marc Van den Bossche.

Vrijheid van religie en neutraliteit van de overheid lijken een verworven recht. Onder vrijzinnig, atheïstisch of humanistisch geïnspireerde auteurs tekent zich echter een duidelijke breuklijn af in de discussie over hoe de publieke ruimte kan ingevuld worden.

Aan de ene kant vinden we fervente voorvechters van het ‘vrij zijn van religie’ (freedom from) en van een strikte neutraliteit, aan de andere kant wordt vrijheid van religie (freedom of) benadrukt en een inclusieve of pluralistische neutraliteit verdedigd. Een debat als dat over het hoofddoekenverbod heeft deze breuklijn duidelijk naar voren laten komen.

Verschillende auteurs belichten deze thematiek vanuit filosofisch, ethisch, sociologisch en juridisch perspectief.

De reeks Humanismen wil het denken over de hedendaagse condition humaine op een prikkelende en eigenzinnige manier stimuleren. Het begrip ‘humanisme’ krijgt een zeer ruime omschrijving: respect voor de mens in zijn diversiteit en pluraliteit en voor de manier waarop individuen zoeken naar identiteit en zingeving.

Je kan deze uitgave bestellen via de site van ASP.

terug naar boven


Op donderdag 17 december 2015 van 16u tot 19u (D.3.08) wordt het college Interpretatie filosofische teksten van de Verlichting. Verlichting en democratie / Kritiek en mythen van de Verlichting van Sonja Lavaert afgesloten met een open discussie.

Van de studenten die ingeschreven zijn in de cursus, dag- en werkstudenten, wordt verwacht dat ze minstens één inhoudelijke vraag op tafel leggen waarover zal worden gediscussieerd. Alle behandelde thema’s kunnen aan bod komen.

De Quodlibet-les sluit het semester af en staat open voor alle geïnteresseerden, en in het bijzonder voor studenten FILO en oud-studenten van de cursussen Filosofische teksten van de Verlichting en Thema’s wijsbegeerte van de Nieuwe tijd.

terug naar boven


Horkheimer’s and Adorno’s
Dialectic of Enlightenment
in a historical-philosophical perspective

Marburg, 20-21 May 2016

org.: Prof. Dr. Sonja Lavaert (Brussel) / Prof. Dr. Winfried Schröder (Marburg)

The ideals of the Enlightenment – emancipation, autonomy, progress, rational critique of traditional values and truth-claims – have always stirred vivid controversy. The most rigorous attack launched against them was elaborated in Max Horkheimer’s and Theodor W. Adorno’s Dialectic of Enlightenment (1947) which still inspires contemporary critics of modernity and rationality. Their charge that the Enlightenment, instead of promoting emancipation and humanistic values, had in fact catastrophic effects is based both on a general critique of rationality and an analysis of the thought of philosophers whom they regarded as protagonists of the Enlightenment: Bacon, Spinoza, Kant and de Sade. Though, in Horkheimer’s and Adorno’s understanding, ‘Enlightenment’ is not identical with the philosophical movement of the siècle des Lumières, but rather a phenomenon originating in the very beginning of the occidental civilization, only 17th- and 18th-century philosophers fully revealed its ambivalent and even detrimental essence which ultimately paved the way to the anti-humanism of the subsequent periods and even to the fascist ideologies of the 20th century.

While Horkheimer’s and Adorno’s general critique of rationality has been intensely discussed in recent decades, historians of philosophy have rarely paid attention to the question whether the named protagonists of the Enlightenment are in fact appropriate witnesses for the central thesis of the Dialectic of Enlightenment. The aim of this conference is therefore to assess the adequacy of Horkheimer’s and Adorno’s overall picture of the Enlightenment movement and of their interpretation of Bacon, Spinoza, Kant and de Sade. Furthermore, other philosophers – e.g. Bentham – who might warrant Horkheimer’s and Adorno’s claims will be included, as well as authors who offered similar diagnoses of a ‘Dialectic of Enlightenment’, like e.g. Moses Mendelssohn.

Speakers: Timo Airaksinen (Helsinki), Samuel Fleischacker (Chicago), Petra Gehring (Darmstadt), Pierre-François Moreau (Lyon), Gunzelin Schmid Noerr (Mönchengladbach), James Schmidt (Boston), Dietrich Schotte (Marburg), Else Walravens (Brussels).

More information:
Prof. dr. Sonja Lavaert
Vakgroep Wijsbegeerte en Moraalwetenschappen / ETHU
Vrije Universiteit Brussel
Pleinlaan 2 – 5C444
B-1050 Brussel

terug naar boven


International workshop: Mathematical aims beyond justification.

Date and venue: 10-11 December 2015, Rubens Auditorium, Royal Flemish Academy of Belgium for Science and the Arts

Call for papers: abstracts (300-500 words) are to be submitted through Easychair before 20 September 2015.

More details: see the conference website.

terug naar boven


©2004-2016 • Vrije Universiteit Brussel • Pleinlaan 2 • 1050 Elsene • Tel.: 02/629.21.11 • info@vub.ac.bedisclaimer
Wordpress-sjabloon (o.b.v. VUB-huisstijl) door Robrecht Vandemeulebroeckewebmaster VUBwebmaster FILO