Stageverantwoordelijke: Prof.dr.
Raymond Cluydts
Stagebegeleiders: Meja Kuijpers
en Lize Leunens,
Maandag & Donderdag Tel.
02/629.25.22
Inleiding
In het laatste jaar van de academische opleiding klinische
psychologie wordt een stage voorzien van 800u. Tijdens deze
klinische stage krijgt de student de gelegenheid om kennis te maken
met en ervaring op te doen in de praktijk van de klinisch
psycholoog. Hij maakt een leerproces door waarin relevante
beroepskwaliteiten ontwikkeld worden op het gebied van kennis,
vaardigheden en attitude, alsook het persoonlijk functioneren onder
de aandacht komt. Zo kan de stagiair zijn eigen mogelijkheden
toetsen en krijgt hij de kans om het vakgebied te verkennen en
specifieke interesses uit te bouwen.
De stageverlenende instellingen waar klinisch-psychologische
werkzaamheden verricht worden, situeren zich voornamelijk in de
sector van de gezondheidszorg. Een summier overzicht:
- psychiatrische afdelingen in algemeen ziekenhuizen
- diverse andere afdelingen in algemeen ziekenhuizen (bv.
neuropsychologie)
- psychiatrische centra of psychiatrische ziekenhuizen
- gespecialiseerde ziekenhuizen (bv. revalidatie)
- instellingen in de welzijnszorg
- de centra voor geestelijke gezondheidszorg.
Ook in het gevangeniswezen en de onderwijssector zijn klinisch
psychologen actief.
De student kiest één stageplaats uit de “Inventaris Stageplaatsen
Klinische Psychologie” of kan zelf een nieuwe stageplaats
voorstellen.
Op de stageplaats is minstens één klinisch psycholoog werkzaam
die klinisch psychologisch werk verricht. Bij voorkeur komt de
student terecht in een setting waar multidisciplinair gewerkt wordt
in een team van klinisch psychologen en andere beroepen. Zo kan de
stagiair kennis maken met verschillende benaderingen, theoretische
achtergronden en met een verscheidenheid aan werkwijzen.
Doelstellingen en stageactiviteiten
De doelstellingen van de stage zijn:
- inzicht krijgen in de functie van klinisch psycholoog, de
stageverlenende instelling en aanverwante sectoren
- in toenemende mate van zelfstandigheid de taken van de
klinisch psycholoog leren uitvoeren
- basisvaardigheden m.b.t. de beroepsuitoefening ontwikkelen en
optimaliseren
- professionele vaardigheden en attitudes aanleren m.b.t. het
functioneren in teamverband en in de organisatie
- theoretische kennis en inzichten uit de wetenschappelijke
opleiding tot klinisch psycholoog toepassen in de praktijk
- inzicht krijgen in het eigen functioneren met betrekking tot
de uitoefening van het beroep van klinisch psycholoog.
De klinische stage moet de student voldoende leermogelijkheden
bieden. In grote lijnen bestaan de taken van de stagiair uit
volgende activiteiten:
- aanmeldingsgesprekken
- intake en anamnese
- indicatiestelling en probleeminventarisatie
- testing en psychodiagnostiek
- interventie: verschillende vormen van (psycho)therapie of
psychologische begeleiding
- doorverwijzing
- schriftelijke en mondelinge rapportering
- overleg en team- of stafvergadering
- preventieactiviteiten
- vorming en bijscholing
- literatuurstudie.
De centrale onderdelen van de stage zijn diagnostiek en therapie.
Stagementor
De stagementor is de persoon die de student bij de werkzaamheden
betrekt en inzicht verschaft in het beroep van klinisch psycholoog.
Hij leert de stagiair onder suvervisie een substantieel deel van de
genoemde taken zelfstandig uitvoeren. Deze stagementor is
afgestudeerd als klinisch psycholoog, heeft ten minste 3 jaar
relevante werkervaring, is voltijds in functie en staat garant voor
regelmatige supervisie en voldoende beschikbaarheid.
Stagebegeleiding en stageverantwoordelijke
Aan de VUB worden de stages gecoördineerd en begeleid door Meja
Kuijpers en Lize Leunens, aanwezig op maandag en donderdag
(bureau 3 C 214a), bereikbaar op het telefoonnummer 02/629.25.22 en
via e-mail: mailto:mkuijper@vub.ac.beof mailto:lize.leunens@vub.ac.be
De eindverantwoordelijke voor de klinische stages is Prof. dr.
Raymond Cluydts, vakgroep COBI (Cognitieve en Biologische
Psychologie).
Uurrooster en aanwezigheden
De totale stageduur bedraagt 875u. Hiervan brengt de student 800u
effectief door op de stageplaats. De overige stagetijd wordt besteed
aan het kiezen van een stageplaats (oriënteringsgesprek,
contactname, selectieprocedure), de maandagseminaries, de
rapportering van de tussentijdse evaluaties, de eindevaluatie en het
schrijven van het stageverslag.
De stage vangt doorgaans bij het begin van het academiejaar aan.
In overleg met de stagementor worden de werkuren en verlofdagen
overeengekomen. Meestal werkt de stagiair 4 dagen (van 8u) per week
en dit gedurende 25 weken. Op maandag vinden colleges plaats op de
VUB en wordt ook deelname verwacht aan het seminarie klinische
stages.
Een zo groot mogelijke continuïteit moet nagestreefd worden in de
stageperiode die minimaal zes maanden duurt. Bij het opnemen van
verlof voor examens kan bv. voor halftijds verlof geopteerd worden.
De controle op aan- en afwezigheden gebeurt door de stagementor.
Bij afwezigheid moet de stagementor zo snel mogelijk verwittigd
worden. In geval van ziekte langer dan één dag moet een medisch
attest overhandigd worden aan de stagementor. Bij ziekte langer dan
3 dagen moeten de uren ingehaald worden.
Indien op de stageplaats data verzameld worden in functie van de
eindverhandeling en dit niet kadert in de stageactiviteiten, moet de
hieraan gespendeerde tijd ingehaald worden.
De student houdt een overzicht bij van alle gepresteerde uren en
activiteiten en rapporteert dit aan de stagementor en in het
stageverslag.
Eerste Briefing
Het stagetraject start met de informatiebijeenkomst voor de
studenten van de 1ste licentie klinische psychologie op het einde
van het academiejaar. Het bijwonen van deze briefing is verplicht.
Het praktisch verloop van de stage wordt uitvoerig uitgelegd en
verdere instructies worden gegeven.
De student wordt wegwijs gemaakt in het klinisch werkveld aan de
hand van een overzicht van de sector van de gezondheidszorg en de
inventaris klinische stageplaatsen. Verdere toelichting wordt
gegeven bij het kiezen van een stageplaats, de kandidaatstelling, de
selectieprocedure. De verschillende stagedocumenten worden
doorgenomen (stageovereenkomst, evaluatieformulieren), de werkwijze
bij het evalueren wordt uiteengezet, de seminaries worden
besproken...
Kortom alles wat met de stage te maken heeft, wordt concreet
uitgelegd. De studenten krijgen uitvoerig de gelegenheid om vragen
te stellen tijdens deze bijeenkomst.
Inventaris klinische stageplaatsen
De inventaris is een gegevensbestand van instellingen waar
afgelopen jaren VUB-studenten stage liepen. Per stageplaats krijgt
men een overzicht van volgende rubrieken: • instelling
• dienst
• diensthoofd
•
stagementor(s)
• adres
• telefoonnummer
• setting (bv. residentieel of ambulant, 1ste of 2de lijn)
• specificatie (problematiek die aan bod komt)
•
populatie (bv. enkel kinderen of volwassenen)
•
theoretisch kader (bv. psychodynamisch, gedragstherapeutisch,
integratief)
• bijlage (bv. een folder, een recent
stageplan).
De stageplaatsen zijn gegroepeerd per provincie. Per pagina wordt
1 stageplaats voorgesteld. Het bestand is opgesteld in Word.
Oriënteringsgesprek
Om een optimale keuze te maken voor een stageplaats kan de
student eventueel een individueel oriënteringsgesprek aanvragen met
de stagebegeleiders. Hierin wordt gepeild naar interesses,
ervaringen en verwachtingen van de student en wordt dit in relatie
gebracht tot het aanbod van de stageplaatsen.
De stageverslagen zijn een belangrijke bron van informatie bij
het keuzeproces en kunnen ingekeken worden in het lokaal van de
stagebegeleiding, maar worden niet uitgeleend.
Studenten worden eveneens aangemoedigd om contact op te nemen met
de stagiairs van de 3de licentie voor bijkomende informatie over de
stage. Deze contactname kan gebeuren via de studentenlijst met
e-mail adressen op de Elvas (Electronische Valvas) van de faculteit
PO.
Solliciteren naar een stageplaats uit de inventaris
De student verneemt op de eerste briefing de procedure om contact
te leggen met stageplaatsen vermeld in de inventaris. Deze procedure
kan verschillen naargelang het aantal studenten dat stage moet lopen
in dat academiejaar. Eens er contact gelegd is met de stageplaats,
wordt de student in sommige gevallen uitgenodigd op gesprek. Het is
belangrijk dat in dit sollicitatiegesprek de wederzijdse
verwachtingen duidelijk gesteld worden en dat vraag en aanbod zo
goed mogelijk op elkaar afgestemd worden.
De beslissing om toegelaten te worden tot de stage wordt genomen
door de stageverlenende instelling.
Zodra de student van deze beslissing op de hoogte is, meldt hij
deze aan de stagebegeleiding van de VUB. Deze keuze staat vast en is
onherroepbaar.
Het aanbrengen van een nieuwe stageplaats
De student kan zelf een nieuwe stageplaats voorstellen. Hiertoe
maakt de student in samenwerking met de stagementor een stageplan
op. Dit voorstel wordt genoteerd op het daartoe voorziene document
“stageplan” dat verschillende rubrieken omvat betreffende de
stageverlenende instelling en de specifieke stageactiviteiten.
Indien het langer dan 5 jaar geleden is dat een VUB-student stage
liep in een instelling uit de inventaris, moet eveneens een
formulier “stageplan” ingevuld worden om recente gegevens te
verkrijgen.
Het stageplan wordt ten laatste eind maart aan de
stagebegeleiding bezorgd waarna het geëvalueerd wordt door de
stageverantwoordelijke. Bij goedkeuring wordt de toelating gegeven
tot de stage.
Melding stageplaats - Stageaanvragen
Ten laatste eind maart meldt de student aan de stagebegeleiding
op welke stageplaats hij aan de slag kan en wie de stagementor ter
plaatse zal zijn.
Na de lentevakantie stuurt de stagebegeleider de officiële
stageaanvraag naar de stagementor. In antwoord op deze aanvraag
wordt de toelating schriftelijk bevestigd door de stageplaats.
Studenten die zich uiterlijk eind maart niet hebben aangemeld bij
de stagebegeleiding, worden niet toegelaten tot de stage.
Verzekering
De VUB-studenten zijn tijdens hun stage verzekerd door de
VUB-polissen tegen lichamelijke ongevallen en burgerlijke en
beroepsaansprakelijkheid.
Het verzekeringsattest (af te halen bij de stagebegeleiding) moet
samen met de overige documenten (beschikbaar op pointcarré) bezorgd
worden aan de stageverlenende instelling via de studenten bij het
begin van de stage.
Stageovereenkomst
Bij aanvang van de stage (niet bij toelating na
kandidaatstelling!) ondertekenen de student en de stagementor een
overeenkomst waarin volgende afspraken vastgelegd worden: de
startdatum van de stage, de voorziene einddatum, het naleven van de
deontologische code, de organisatie van de verschillende evaluaties.
Dit document dient zo snel mogelijk bezorgd te worden aan de
stagebegeleiding.
Beoordeling en evaluatieformulieren
Er wordt verwacht dat de stagementor regelmatig feedback geeft
aan de stagiair opdat deze in staat is zijn functioneren zo goed
mogelijk te beoordelen en aan te passen aan de vereisten van de
stage.
Drie formele momenten van beoordeling op verschillende
tijdstippen in het stageproces worden eveneens voorzien aan de hand
van specifieke beoordelingsformulieren.
De stagiair vraagt tijdig aan de stagementor een afspraak voor
deze evaluatiegesprekken. De eindbeoordeling wordt in samenspraak
met de stagebegeleider van de VUB georganiseerd, die enkele weken
voor het einde van de stageperiode contact opneemt met de
stageplaats.
Alle beoordelingsformulieren moeten terugbezorgd worden aan de
stagebegeleider. De formulieren van de eerste follow up en de
tussentijdse evaluatie worden door de student terugbezorgd, de
formulieren van de eindevaluatie worden door de stagementor
terugbezorgd bij het eindevaluatiegesprek.
- Eerste follow up: na 4 weken
Deze eerste beoordeling peilt naar het functioneren van de
stagiair tijdens de inloopperiode.
In deze periode heeft de stagiair kennis gemaakt met de dienst,
de teamleden, het testmateriaal, de werkzaamheden leren kennen en
observaties uitgevoerd. Aan het eind van deze inwerkingsfase wordt
verwacht dat de stagiair begonnen is met het zelfstandig uitvoeren
van stageactiviteiten.
Indien er zich in deze eerste weken moeilijkheden hebben
voorgedaan, moet contact opgenomen worden met de stagebegeleiding.
Zowel de student als de stagementor kunnen hiertoe het initiatief
nemen.
- Tussentijdse evaluatie
Na 400u stage of na ongeveer 3 maanden wordt het tussentijds
evaluatiegesprek gehouden.
De stagementor bespreekt samen met de stagiair hoe het leerproces
in de eerste helft van de stage verlopen is en wat de
aandachtspunten en doelstellingen zijn voor de verderzetting van de
stage. Op het evaluatieformulier worden de accenten van deze
evaluatie weergegeven in enkele scores en in een beknopte
kwalitatieve beschrijving.
Deze beoordeling wordt door de student gerapporteerd aan de
stagebegeleider op de VUB.
Problemen tijdens de stage moeten expliciet vermeld worden in dit
verslag. In het belang van alle betrokkenen is het aangewezen om
problemen tijdig te bespreken met de stagebegeleider of
stageverantwoordelijke.
- Eindevaluatie
Na afloop van de stage komen de stagementor(s), stagiair en
stagebegeleider van de VUB samen op de stageplaats om het
functioneren van de student doorheen de hele stageperiode te
bespreken.
Eerst geeft de stagiair weer hoe de stage verlopen is. Hij doet
verslag van het leerproces dat hij doorgemaakt heeft, staat stil bij
zijn eigen functioneren en blikt vooruit op de toekomst m.b.t. het
beroep van klinsich psycholoog in relatie tot zijn eigen
persoonlijkheid en competenties. Bij deze zelfevaluatie houdt hij
rekening met de feedback uit de supervisies en vorige evaluaties.
Daarna geeft de stagementor zijn evaluatie over het functioneren
van de stagiair weer. Hij gaat na of aan de verwachtingen voldaan
werd en of de doelstellingen van de stage bereikt werden. Een
kwalitatief oordeel wordt uitgesproken over de stage o.a. door aan
te geven wat de sterke kanten zijn van de student alsook de
blijvende aandachtspunten. De evaluatieformulieren kunnen in dit
beoordelingsgesprek een leidraad vormen. De stagebegeleider neemt
deel aan het gesprek en vraagt waar nodig toelichting en
verduidelijking.
Seminarie klinische stages
Op maandag gaat het seminarie klinische stage door aan de VUB.
De eerste bijeenkomst is steeds een briefing waarin het verloop
van de stage nogmaals geschetst wordt en afspraken gemaakt worden.
De studenten worden in groepen ingedeeld en zijn verplicht om een
minimum aantal van de sessies bij te wonen.
Het seminarie wil een forum zijn dat de studenten de gelegenheid
biedt om ervaringen te delen en samen te reflecteren over relevante
thema's waar men als stagiair klinische psychologie mee
geconfronteerd wordt op de stageplaats. De studenten krijgen zo de
kans om het ruime werkveld en de praktijkwerkzaamheden van de
klinisch psycholoog te leren kennen.
Elke student komt aan bod met een praktijkvraagstuk. Hij moet in
10 min. een beknopte schets geven van de stageplaats en de werking,
een probleemstelling naar voor brengen en daaruit één concrete vraag
of discussietopic voorleggen aan de groep. Het praktijkvraagstuk
moet een educatieve waarde voor de medestudenten hebben en moet
discussie mogelijk maken op een theoretisch niveau dat aansluit bij
de praktijkervaringen van stagiairs. Na 20 min. discussietijd moet
een conclusie bereikt worden en vat de student de belangrijkste
punten van de discussie samen.
De themata van het praktijkvraagstuk kunnen te maken hebben met
een casus, de werkzaamheden op de stageplaats, aspecten van het
eigen functioneren als stagiair, deontologische kwesties...
De participatie in de seminaries en de presentatie van het
praktijkvoorbeeld worden eveneens geëvalueerd.
Stageverslag
De stage wordt afgesloten met het stageverslag dat volgende
rubrieken (in opgegeven volgorde) dient te bevatten.
- Voorstelling stageplaats
De organisatie, werkzaamheden en het theoretisch kader van de
stageplaats worden in enkele bladzijden beschreven, alsook de
situering binnen de sociale kaart.
- Stageactiviteiten
Hier rapporteert de student welke activiteiten hij heeft
uitgevoerd, welke beroepsvaardigheden hierbij aan bod kwamen en
hoeveel tijd gespendeerd werd aan de verschillende taken. Dit alles
wordt overzichtelijk voorgesteld.
- Casus
Met één gevalsbeschrijving illustreert de student hoe hij zich
het professioneel handelen heeft eigen gemaakt. Hij motiveert
hierbij zijn keuze. Alle gegevens over de patiënt of cliënt worden
volledig geanonimiseerd weergegeven.
- Leerproces en persoonlijk functioneren
In deze laatste rubriek doet de student verslag van het
leerproces en evalueert hij zijn eigen functioneren op de
stageplaats. Hij beschrijft hoe de stage ervaren werd en koppelt
deze ervaringen terug aan de doelstellingen van de stage.
Een stageverslag telt minimaal 30 en maximaal 40 bladzijden.
Eén exemplaar van het stageverslag is bestemd voor de stagementor
en één voor de stagebegeleider. Op de VUB moet het stageverslag ten
laatste 4 weken na het beëindigen van de stage (tevens ten minste
twee weken voor de deliberatie) binnengebracht worden.
Beoordeling en beoordelingscriteria
De score op de klinische stage bestaat uit een cijfer op 20 dat
toegekend wordt door de eindverantwoordelijke en de stagebegeleider.
Deze score is gebaseerd op:
- de evaluatie van de stagementor, weergegeven in de
beoordelingsformulieren en het eindevaluatiegesprek
- de presentatie van het praktijkvoorbeeld en de deelname aan de
klinische seminaries
- het stageverslag.
Deontologie
Tijdens de stage is de student gebonden aan het beroepsgeheim en
moet hij de deontologische code van psychologen naleven. Deze
deontologische code is te vinden op de website van de Belgische
Federatie van Psychologen.
http://www.bfp-fbp.be/
Terug naar
boven