Vrije Universiteit Brussel

 

Onderzoeksgroep Arbeidsstudies (WORK)

 

Diverse vakgroepen hebben samen de onderzoeksgroep Arbeidsstudies opgericht.

Wat de Faculteit LW betreft, ligt het zwaartepunt van het onderzoek binnen het Centrum voor de Pre-industriële Productieprocessen en Arbeidsverhoudingen (PIPA) bij de studie van de ambachten in een langetermijnperspectief. Het empirisch onderzoek concentreert zich op de Spaanse en Oostenrijkse Nederlanden en in het bijzonder op het hertogdom Brabant en het graafschap Vlaanderen in de Nieuwe Tijd. PIPA vormt de kerngroep van de wetenschappelijke onderzoeksgemeenschap ‘Arbeid, arbeidsverhoudingen en arbeidsmarkten in West-Europa 1500-2000. Lopend onderzoek betreft ‘Jongeren tussen opleiding en werk in Brabantse en Vlaamse steden 1500-1800’, ‘Kleinhandel en kleinhandelaars in Maastricht in de 18de eeuw’, ‘Krediet, vertrouwen en sociale relaties te Antwerpen in de 18de eeuw’, ‘Het Brussels muziekleven 1750-1850: politieke, economische en sociale aspecten’, ‘Culturele aspecten van de corporatieve wereld in Antwerpen, Brussel en Gent (1585-1597) en ‘Subsistentiemigratie in de “Belgische” gebieden tijdens de transitie van preïndustriële naar industriële samenleving, 1765-1848’ en ‘Dienstweigeraars en deserteurs in de Franse Tijd (1798-1815). Sociaal-economische en culturele aspecten’. Aan de Vakgroep SGES verbonden collegae doen onderzoek naar percepties van arbeid, van de Oudheid tot heden (C. Lis, H. Soly), ambachten in pre-ïndustrieel Europa (C. Lis, H. Soly, R. De Peuter), arbeid, arbeidsverhoudingen en arbeidsmarkten sedert 1500 (C. Lis, P. Scholliers, H. Soly, G. Vanthemsche), arbeid van kinderen en jongeren in de 19e en 20e eeuw (C. Lis, M. De Koster), vormen van sociale zekerheid (C. Lis, G. Vanthemsche) werkloosheidskassen en andere instellingen rond arbeid (G. Vanthemsche), lonen en inkomens (P. Scholliers), levensstandaard (P. Scholliers), werktijd en werktijdverkorting (P. Scholliers).

In de Faculteit P&O, is een centraal onderzoeksthema van de vakgroep AROR de studie van het gedrag van medewerkers in ondernemingen. Onder meer teamwork, conflict management, total quality management, leiderschap en beloning van arbeid komen daarbij aan bod. Tot de lopende onderzoeksprojecten van de vakgroep behoren: 1. Een gedragswetenschappelijke benadering van armoede en rijkdom: integratie van economische, sociale en psychologische determinanten (R. Pepermans - OZR), 2. Het meten van stress in bedrijven: een comparatief onderzoek naar een analyse van psychometrische eigenschappen van bevragingsmethoden (R. Pepermans - OZR), 3. Vorm, inhoud en volgorde van de vragen bij surveyonderzoek: een fundamenteel onderzoek naar de impact van vraagvariabelen op de respons (P. Theuns - OZR), 4. Rewards and incentives in private non-profit organisation. A theoretical and empirical analysis integrating economic and behavioural sciences (R. Pepermans & M. Jegers - GOA), 5. High potential policies in Belgium (R. Pepermans & D. Vloeberghs, UA), 6. Het verbeteren van de arbeidsbeleving van managers doorheen een procesmatige groepsinterventie gericht op collectieve coping (R. Pepermans - extern fonds).

In de Faculteit RG ontwikkelt de Vakgroep Sociaal Recht (SORE) onderzoek op vlak van het arbeidsrecht en het socialezekerheidsrecht, zowel in een nationale context, als in Europees en internationaal verband. Voornaamste research topics zijn, op het vlak van het arbeidsrecht, werknemersparticipatie en collectief overleg, sociale grondrechten, ontslagrecht en internationaal privaatrecht in arbeidsverhoudingen en, op het vlak van het socialezekerheidsrecht, pensioenwetgeving, socialezekerheidsproblemen van grensoverschrijdende personen, het sociaal statuut van zelfstandigen, sociaal handhavingsrecht. Lopende onderzoeksprojecten zijn ‘De nietigheid van het ontslag’ (K. Salomez), ‘Juridisch onderzoek naar de verhoudingen tussen de sociale verzekeringen voor de diverse categorieën van de Belgische bevolking’ (G. Van Limberghen en E. Verheyden) en ‘Interdisciplinaire studie van de verplichting tot het verschaffen van arbeid en bestaanszekerheid. Naar een juridisch denkkader voor de verdeling van verantwoordelijkheid tussen samenleving, opdrachtgever en kostwinner’ (FWO-project: promotor: G. Van Limberghen, co-promotoren: H. Casman, W. Rauws en K. Leus).

In de Faculteit ESP is TESA (deel van SOCO) de onderzoekseenheid die zich in het kader van de vakgroep SOCO bezighoudt met onderzoek en onderwijs van arbeidssociologie en arbeidsmarktpolitiek. Omvangrijk onderzoek is verricht naar beroepsopleiding en kwalificatieprofielen, persoonsbeleid, human ressources management, flexibiliteit van de arbeidsmarkt en arbeidsverhoudingen. Verbanden tussen arbeid en niet-arbeid zijn bestudeerd. Recente projecten hebben betrekking op sociale uitsluiting en het Europees burgerschap en een transnationale studie naar collective bargaining in de metaalsector. TESA zet ook onderwijsprojecten in internationaal verband op. Binnen dezelfde faculteit situeren de wetenschappelijke activiteiten van de vakgroep Manpower Planning (MAPO) (thans geïncorporeerd in MOSI) zich voornamelijk rond kwantitatief personeelsbeleid, zijnde een facet van Human Resources Management voornamelijk gebaseerd op wiskundige modelisatie. Het betreft wiskundige modellen die als beleidsondersteunend instrument kunnen worden aangewend voor wat betreft het personeel in grote instellingen. In het bijzonder wordt het personeelsverloop en de interne personeelsmobiliteit van de organisatie gemodeliseerd. Manpower Planning biedt ondersteuning aan het personeelsbeleid door enerzijds via analyses eventuele knelpunten te detecteren en door de impact van alternatieve strategieën op de personeelssamenstelling in de toekomst tegenover elkaar af te wegen. Binnen de vakgroep Manpower Planning werd in het kader van personeelsbeleid zowel expertise opgebouwd aangaande fundamenteel onderzoek, praktijkervaring alsook aangaande onderzoek in multidisciplinair samenwerkingsverband. Tot de lopende onderzoeksprojecten behoort het DWTC-project Manpower planning voor openbare besturen (M.A. Guerry en P. Peeters).

 

 


©Juli 2005• V.u.: Guido Van Limberghen• Pleinlaan 2 • 1050 Elsene • Tel.: 02/629.25.64• nvernimm@vub.ac.be