4 februari 2009
Diversiteit leidt tot solidariteit
Totalitaire regimes gebaseerd op het principe dat een beperking van gedragsdiversiteit onder de bevolking leidt tot een betere en meer solidaire samenleving, slaan de bal mis. Want net die diversiteit zorgt voor een verhoogde solidariteit, zo blijkt uit onderzoek van Sven Van Segbroeck en prof. dr. Tom Lenaerts van het departement Informatica van de Vrije Universiteit Brussel, die zich verdiepten in een wiskundige analyse van de solidariteitsdynamiek in sociale netwerken.
Altruïsme is alom aanwezig in onze maatschappij. Denk maar aan het succes van solidariteitsacties als Music for Life of 11.11.11. We zijn met andere woorden bereid anderen te steunen, zelfs zonder enige wederdienst in het vooruitzicht. Dit type gedrag beperkt zich overigens niet enkel tot de mens, maar is wijdverspreid in de natuur. Zo wordt er door sommige dieren bijvoorbeeld collectief gejaagd, waarbij het succes afhankelijk is van de samenwerking tussen de jagers. Door ieder een specifieke rol te laten vervullen, kunnen er meer prooien gevangen worden. Deze coördinatie brengt echter met zich mee dat sommigen meer kans zullen hebben zelf de prooi te vangen dan anderen, wat de samenwerking kan ondermijnen. Dit is een algemeen principe: elke interactie waar samenwerking aan te pas komt is vatbaar voor misbruik. Bovendien dicteert natuurlijke selectie de survival of the fittest, waardoor men zou verwachten dat coöperatief gedrag de evolutionaire race niet overleeft. De vraag die zich stelt is welke mechanismen er dan voor zorgen dat solidariteit toch ontstaat en behouden blijft.
In een studie die verschijnt in het gerenommeerde tijdschrift Physical Review Letters tonen Sven Van Segbroeck en Tom Lenaerts (Vrije Universiteit Brussel), samen met Francisco C. Santos (Université Libre de Bruxelles) en Jorge M. Pacheco (Universiteit Lissabon) aan dat diversiteit in de manier waarop we aan social networking doen leidt tot meer solidariteit. Sommige mensen zijn erg loyaal en wijzigen zelden hun sociale contacten, ook al waren voorgaande ontmoetingen oninteressant of nadelig, terwijl anderen nieuwe contacten schrappen bij de geringste onaangename ervaring. Doordat iedere mens anders is, en in zijn social networking balanceert tussen deze twee extremen, zal de coöperativiteit in de samenleving toenemen. Onze almaar toenemende mogelijkheden om van sociale contacten te veranderen - denk bijvoorbeeld aan online sociale netwerken als Facebook, Netlog en LinkedIn - blijken dan ook een efficiënt mechanisme om solidariteit te bevorderen.
Deze bevinding werpt bovendien een heel nieuw licht op bepaalde totalitaire politieke regimes uit de geschiedenis, waar men er vanuit ging dat de maatschappij baat zou hebben bij het uniformiseren van haar leden. Deze wiskundige analyse toont echter dat zo’n uniformiteit leidt tot minder solidariteit, waar niemand een prijs betaalt maar waarbij ook niemand gebaat is. Vrij vertaald heeft de samenleving dus voldoende variatie nodig om evolutionair het hoofd te kunnen bieden aan de instroom van egoïsten.
Referentie: S. Van Segbroeck, F.C. Santos, T. Lenaerts and J.M. Pacheco. (2009) Reacting differently to adverse ties promotes cooperation in social networks. Physical Review Letters. (geschatte verschijning online 4 februari 2009)
Meer informatie
Prof. dr. Tom Lenaerts (VUB/ULB)
Tel:
02-650 60 04
tom.lenaerts@vub.ac.be
Sven Van Segbroeck (VUB)
Tel:
02-629 37 06
svsegbro@vub.ac.be
F.C. Santos (ULB)
Tel: 02-650 27 12
fsantos@ulb.ac.be