22 september 2009
Nieuw academiejaar: een feestjaar met belangrijke uitdagingen
Op dinsdag 22 september gaat het nieuwe academiejaar op de Vrije Universiteit en de Erasmushogeschool officieel van start. Beide partners van de Universitaire Associatie Brussel heffen het glas op dit feestjaar maar zijn zich ook terdege bewust van de belangrijke uitdagingen die in het verschiet liggen voor het Nederlandstalige hoger onderwijs in de hoofdstad. Ze nemen hierin elk hun verantwoordelijkheid op, en roepen de politieke overheid op om dit ook te doen.
Het academiejaar 2009-2010 wordt voor de Vrije Universiteit Brussel een heus feestjaar. De universiteit viert niet alleen de veertigste verjaardag van haar onafhankelijkheid als Nederlandstalige instelling, maar bovendien bestaat de ULB - waaruit de VUB ontstaan is - dit jaar precies 175 jaar.
Nog meer goed nieuws is dat de inschrijvingscijfers dit jaar een forse stijging kennen, met maar liefst tien procent meer generatiestudenten (eerste inschrijvingen) dan vorig academiejaar. De Vrije Universiteit Brussel kent met voorsprong de sterkste groei van alle Vlaamse universiteiten. De grootste stijgers totnogtoe (de inschrijvingen lopen nog tot eind september) zijn geneeskunde, farmaceutische wetenschappen, handelsingenieur, sociologie, kunstwetenschappen en archeologie, geschiedenis, geografie en revalidatiewetenschappen en kinesitherapie. Dankzij de groei zal de Vrije Universiteit Brussel binnenkort de kaap van 10.000 studenten bereiken.
Toch liggen er ook een aantal belangrijke uitdagingen in het verschiet, benadrukt rector Paul De Knop dit jaar in zijn openingsrede. Volgens De Knop is de financiering de grootste uitdaging, omdat in 2013 de zogenoemde ‘verevening’ wegvalt. Gezien de specifieke situatie van het Nederlandstalig hoger onderwijs in Brussel pleit hij voor een uitstel tot 2017. Bovendien heeft de rector een Algemeen Strategisch Plan 2009-2012 opgesteld, dat moet voorzien in een duurzame toekomst. In totaal zal er ongeveer tien miljoen euro bespaard worden, maar wordt er nog veel meer geïnvesteerd. Het omvat onder meer een ambitieus bouwplan, dat zowel aankoop als renovatie en nieuwbouw omvat. Bovenaan het lijstje staat de aankoop van een gebouw in het kader van de internationalisering, maar ook een nieuw animalarium op de campus Jette, de bouw van een sporthotel op de campus Oefenplein en een prestigieuze medische boulevard in Jette met onder meer een congrescentrum en een hotel voor familieleden van buitenlandse patiënten. De nieuwbouw wordt begroot op 90 miljoen euro en voor de renovatie is er jaarlijks 6,5 miljoen euro nodig. Deze middelen zullen onder meer via besparingen, fundraising en publiekprivate samenwerking moeten gevonden worden.
Maar ook de overheid heeft een belangrijke rol te spelen. De Knop roept de Vlaamse overheid dan ook om rekening te houden met de specifieke Brusselse context op het vlak van studentenrekrutering. Niet alleen het imago van de hoofdstad, maar ook de taalcontext en de mobiliteitsproblemen bemoeilijken deze opdracht. De rector pleit er daarenboven voor dat de overheid een investeringsfonds voor infrastructuur zou oprichten, volgens het principe design, build, finance and maintain. Hierbij horen ook REG-middelen (voor rationeel energiegebruik).
Indien de overheid haar verantwoordelijkheid niet opneemt, kan dit belangrijke gevolgen hebben, waarschuwt de rector nog. Indien er bijvoorbeeld geen middelen komen voor de tandheelkundige kliniek – die totnogtoe bekostigd werd door de universiteit zelf en goed is voor 30.000 behandelingen per jaar – zal deze de deuren moeten sluiten.
Ook Luc Van de Velde, algemeen directeur van de Erasmushogeschool Brussel doet in zijn academische toespraak een oproep naar de Vlaamse overheid om extra te investeren in het Brussels Hoger Onderwijs. Vlaanderen dient te beseffen dat Brussel een belangrijke troef is voor haar onderwijs, een die internationaal uitgespeeld moet worden. Maar omdat Brussel een andere aanpak vergt dan de instellingen in Vlaanderen, zijn er meer middelen nodig om het huidige aanbod te blijven handhaven. Het huidig financieringsmechanisme houdt geen rekening met de bijzondere eigenschappen van Brussel.
Het volgend academiejaar zal de Erasmushogeschool Brussel eveneens extra investeren in projectmatig wetenschappelijk onderzoek, dat is het onderzoek verricht door de bacheloropleidingen. Professionele bacheloropleidingen kunnen een belangrijke bijdrage leveren aan het Vlaamse innovatiegebeuren omdat zij door hun ruime aanwezigheid een brug vormen tussen het werkveld en de kennisinstellingen. Dit is ook het uitgangspunt van het Vlaanderen-in-Actie Plan van de overheid. Maar ook hier laten de middelen niet toe om te voldoen aan de vraag, aldus Luc Van de Velde. Meer is nodig en een integratie van deze onderzoeksopdracht in de basisfinanciering van de hogescholen is noodzakelijk.
Op de VUB-website vindt u de volledige openingsrede van rector Paul De Knop en een gedetailleerde historiek van de Vrije Universiteit Brussel.
Meer informatie
Persdienst Vrije Universiteit Brussel
Karolien Merchiers
Tel: 02-629 21 37 of gsm: 0473-96 41 37
Communicatiedienst Erasmushogeschoolschool Brussel
Dorien Brouwer
Tel: 02-559 02 57 of gsm: 0476-75 51 17