4 januari 2010
Borst- of flessenvoeding? Impact op groei in kaart gebracht
De voeding die een baby in zijn eerste levensmaanden krijgt, heeft wel degelijk invloed op zijn groei. Het verschil tussen baby’s die moedermelk en flessenvoeding krijgen, blijkt echter kleiner dan de populatieverschillen met kinderen van andere landen. Dat blijkt uit een studie van het Laboratorium Antropogenetica van de Vrije Universiteit Brussel in samenwerking met de K.U.Leuven. De resultaten tonen aan dat de lokale Vlaamse groeicurve, die de onderzoekers zopas opstelden, een beter werkinstrument is dan de internationale WHO groeistandaarden voor borstgevoede kinderen.
Het voorbije decennium is het aantal kinderen dat borstvoeding krijgt in ons land bijna verdubbeld, maar toch blijven de Belgische cijfers bij de laagste in heel Europa. En dat is jammer, want volgens wetenschappers blijft moedermelk de beste optie. Het is wel zo dat kinderen die borstvoeding krijgen een andere, iets tragere groei kennen gedurende het eerste levensjaar dan kinderen die flessenvoeding krijgen. Dit verschil verdwijnt wel volledig twee tot drie jaar na de geboorte. Dat leerden Mathieu Roelants en prof. dr. Roland Hauspie van de Vrije Universiteit Brussel uit een studie in samenwerking met de K.U.Leuven. Ze bestudeerden hiervoor meer dan drieduizend kinderen van nul tot drie jaar. Het verschil van het groeipatroon van kinderen die moedermelk kregen ten opzichte van de Vlaamse referentiecurve bleek echter kleiner dan het verschil ten opzichte van de internationale WHO-groeicurve. En dat is opmerkelijk, omdat de Wereldgezondheidsorganisatie er vanuit gaat dat alle baby’s tijdens de eerste levensjaren op een gelijkaardige manier groeien, en zich pas op latere leeftijd op verschillende manieren ontwikkelen. Maar volgens de onderzoekers klopt dit niet en zijn er wel degelijk populatieverschillen, die zelfs zwaarder doorwegen dan het type voeding tijdens de eerste levensmaanden.
Het onderzoek toont dan ook aan dat het zinvoller is om een lokale groeicurve te hanteren dan de WHO-curve, zelfs voor baby’s die borstvoeding krijgen. Roelants en zijn collega’s hebben daarom een nieuwe, actuele versie gemaakt van de Vlaamse groeicurve, waarvan de laatste editie dateerde van dertig jaar geleden. Deze was volledig achterhaald, want uit de nieuwe meetgegevens van bijna 16.000 jongeren van 0 tot 21 jaar blijkt dat Vlaamse kinderen vanaf de leeftijd van vijf jaar beduidend groter en zwaarder zijn dan hun leeftijdsgenoten uit vorige generaties. Op volwassen leeftijd winnen de jongens elke tien jaar gemiddeld 1,2 cm in lengte; voor meisjes is dat 0,8 cm. Het gemiddelde gewicht bij jongens neemt 0,9 kg toe per decennium; bij meisjes is dat 1 kg. Het aantal obese kinderen is de voorbije jaren zelfs zeer sterk toegenomen. Alleen de leeftijd waarop de jongeren beginnen te puberen, lijkt de voorbije vijftig jaar niet meer gewijzigd: zo krijgen meisjes hun eerste maandstonden gemiddeld als ze dertien zijn.
Ook hier noteerden de onderzoekers duidelijke populatieverschillen. Zo zijn de Vlaamse jongeren gemiddeld 2 tot 3 cm groter dan hun leeftijdgenoten uit Groot-Brittannië, maar dan weer 2 tot 4 cm kleiner dan de Nederlandse jongeren. Bovendien hebben - tegen alle verwachtingen in – de sociale verschillen nog steeds een impact op de groei van de jongeren in Vlaanderen. Kinderen van hooggeschoolde ouders, of jongeren uit het algemeen secundair onderwijs worden gemiddeld groter. Allochtone kinderen zijn dan weer gemiddeld enkele centimeters kleiner dan hun autochtone leeftijdgenoten, maar lopen wel dubbel zoveel kans op obesitas.
De onderzoekers onderstrepen dat de groeicurve geen streefdoel is, maar een zuivere meting van de realiteit. Ze volgen ook de WHO in haar principe dat de groeicurve van kinderen die moedermelk krijgen de norm moet zijn, en hopen dat jonge ouders zich niet laten afschrikken door de schijnbar tragere groei dan bij kinderen die flessenvoeding krijgen.
De nieuwe groeicurve is gratis beschikbaar op www.vub.ac.be/groeicurven en bestaat in het Nederlands, Frans en Engels.
Referenties
Roelants, Mathieu, Hauspie, Roland and Hoppenbrouwers, Karel(2009)'Breastfeeding, growth and growth standards: Performance of the WHO growth standards for monitoring growth of Belgian children',Annals of Human Biology,37 (1): 2 - 9. 2010
http://dx.doi.org/10.3109/03014460903089500
Roelants, M., Hauspie, R. and Hoppenbrouwers, K.(2009)'References for growth and pubertal development from birth to 21 years in Flanders, Belgium',Annals of Human Biology,36 (6): 680 - 694, 2009.
http://dx.doi.org/10.3109/03014460903049074
Meer informatie
Mathieu Roelants
Tel: 02-629 34 07
Mathieu.roelants@vub.ac.be