Portal for

Leerstoel Calewaert

'Idealen, Cultuur en Educatie'

Hij vertrekt daarbij van de Verlichting, die vele politieke, maatschappelijke, industriële, economische gevolgen heeft gehad en de grondslag vormt voor de idealen waarop onze Westerse samenleving is gebaseerd.

Situering van het onderzoek

Ook kritiek op de Verlichting, waardoor bepaalde uitgangspunten gerelativeerd werden, komt daarbij aan bod: de mens is niet onbeperkt vrij, want niet alle gedrag kan worden gecontroleerd en bepaalde regimes en omstandigheden kunnen inhumaan gedrag uitlokken. In dit kader wordt ook bijzondere aandacht besteed aan de ontwikkeling van het mensbeeld in de gedragswetenschappen, die de evolutie van deze opvattingen illustreert.  De laatste decennia komen Westerse idealen in Europa steeds meer onder de druk te staan door een confrontatie met migranten uit moslimlanden. Dat heeft te maken met het feit dat er belangrijke culturele verschillen bestaan tussen Westerse en moslimlanden, die op grond van empirisch onderzoek worden verduidelijkt. Culturele verschillen bemoeilijken integratie, maar ook sociaal psychologische processen spelen daarbij een belangrijke rol zoals het ontstaan van een ‘ingroup–outgroup’ tegenstelling, waardoor over en weer vooroordelen ontstaan, die uiteindelijk kunnen leiden tot discriminatie en interculturele conflicten. Antisociaal gedrag en met name agressie (dus ook terrorisme) ontstaat vaak uit machteloosheid en is in de beleving van de agressor een ultieme en dus legitieme poging om controle te verwerven over een frustrerende situatie waarvoor men de andere partij de schuld geeft. Straffen of repressief optreden kan dan noodzakelijk geacht worden, maar vergroot ook de agressie en doet dus meestal het conflict verder escaleren.

Leerstoel Calewaert
Faculteit: Psychologie & Wetenschappen
Missie: 'Idealen, Cultuur & Educatie'
Duur: 2015-2016
Leerstoelhouder: Stan Maes
Toepassingsgebied: onderzoek
Schenker: Unie Vrijzinnige Verenigingen

 

 

Titularis

Stan Maes werd geboren te Elsene (Brussel) en studeerde psychologie en pedagogiek aan de Rijksuniversiteit Gent, waar hij ook zijn doctoraat behaalde. Hij is sinds 1990 (vanaf 2013 emeritus) hoogleraar gezondheids en medische psychologie aan de Universiteit Leiden. Hij was ook decaan van de faculteit sociale en gedragswetenschappen van de universiteit Leiden. Hij was voorzitter van meerdere Europese en internationale organisaties op het terrein van de toegepaste psychologie (EHPS, IAAP, ISHPR) en gasthoogleraar aan een twintigtal buitenlandse universiteiten. Hij ontving meerdere prijzen voor zijn wetenschappelijk werk. Hij was tot 2014 ook lid van de CER, een commissie van 12 leden die de Nederlandse regering rechtstreeks adviseert over noodzakelijke wetswijzigingen m.b.t. gezondheid en gezondheidszorg (i.v.m. donorschap, euthanasie, abortus, medisch en geneesmiddelen onderzoek, in vitro fertilisatie e.d.). Daarnaast vertegenwoordigde hij de Europese Vereniging voor Psychologie (EFPA) bij de Europese Unie.

Hij publiceerde meer dan 250 wetenschappelijke publicaties over gezondheids- en welzijnsbevordering (op school en het werk) en self-management van chronisch ziekten. Zijn werk is gebaseerd op zelfregulatie- of doeltheorie, wat betekent dat hij ervan uitgaat dat persoonlijke idealen, wensen of doelen de drijvende kracht zijn van mensen en dus bepalend zijn voor een veranderingsproces. 

Sinds het jaar 2000 heeft hij, op basis van zijn internationale ervaring, een bijzondere belangstelling ontwikkeld voor interculturele communicatie en cross-culturele gedragsaspecten. Hij ontwikkelde aan de universiteit Leiden het vak  ‘Cultuur, Ziekte en Gezondheid’ dat gaandeweg uitgroeide tot een breder vak cross-culturele psychologie. Hij verzorgde ook aan andere universiteiten, waaronder de VUB, vele gastcolleges op het vlak van interculturele communicatie.  

Duur

01/01/2015-01/12/2016

Schenker

Unie Vrijzinnige Verenigingen

Leerstoel Willy Calewaert

De Leerstoel Calewaert wordt jaarlijks georganiseerd door deMens.nu (Unie Vrijzinnige Verenigingen) in samenwerking met de Vrije Universiteit Brussel en Uitstraling Permanente Vorming (UPV). Dit ter ere van de politicus Willy Calewaert, die tijdens zijn leven een bijzonder geëngageerde vrijzinnige was. De Leerstoel staat in het teken van het verstrekken van onderwijs en het verspreiden van het vrijzinnig humanistisch gedachtegoed.

VUB Foundation