Brussel als labo: Belgisch onroerend erfgoed ‘lezen’ en beschermen

werf rectoraatsgebouw - foto uit VUB-archiefHet ReUse team van VUB-onderzoeksgroep Lab of Architectural Engineering [æ-lab] doet onderzoek naar Belgisch 19de- en 20ste-eeuws onroerend erfgoed in functie van de actuele renovatie- en restauratiepraktijk en dat vanuit een internationaal perspectief. Steeds meer onderzoekers uit uiteenlopende domeinen verdiepen zich in ‘construction history’: van ingenieurs, over architecten, tot archeologen en historici. België en Brussel zijn voor dit interdisciplinaire team een ideaal onderzoekslaboratorium, dankzij een rijke ontwikkeling in nieuwe materialen en technieken, en de variëteit aan gebouwen en constructies. Het VUB-rectoraat van architect Renaat Braem, de Sint-Hubertusgalerij van Jean-Pierre Clysenaar of een uitzonderlijk gaaf bewaard houten pakhuis op de Werkhuizenkaai… je moet in Brussel niet ver zoeken naar uitzonderlijk architecturaal, ingenieurs- of industrieel erfgoed uit de 19de of 20ste eeuw.

In het ReUse onderzoek staan twee onderzoekslijnen centraal. Een eerste focust op fundamentele kennisopbouw over Belgisch onroerend erfgoed uit de 19de en 20ste eeuw. Dit onderzoek sluit aan bij het sterk internationaal ingebedde en multidisciplinaire onderzoeksveld ‘Construction History’, dat bestudeert hoe de kunst en vooral de kunde van het bouwen doorheen de jaren evolueerden, zowel in theorie als in praktijk. Specifieke onderzoeksvragen focussen op de ontwikkeling van de bouwnijverheid, materialen en technieken, constructiemethodes en het bouwproces. Ook betrokken personen zoals architecten, ingenieurs, aannemers, materiaalleveranciers en ambachtslui worden in kaart gebracht. Deze kennis maakt het mogelijk om het rijke, al dan niet beschermde erfgoed te ‘lezen’ en zo te waarderen, onderhouden, valoriseren, eventueel beschermen en indien nodig te restaureren of herbestemmen. Deze laatste aspecten sluiten naadloos aan bij de tweede Re-Use-onderzoekslijn die via innovatieve technieken erfgoed een toekomst wil bieden. Het onderzoek draagt bij tot een referentiekader om 19de- en 20ste-eeuwse materialen, technieken en bouwprocessen te beoordelen en zo bestaand erfgoed te begrijpen, renoveren, restaureren en indien gewenst, eigenschappen ervan te verbeteren.

Buitenlandse experten en onderzoekers uit verwante vakgebieden verrijken het interdisciplinaire ReUse-onderzoek. Ook met collega’s van de Service BATir – Building, Architecture & Town Planning van de Ecole Polytechnique de Bruxelles (ULB) wordt sterk samengewerkt. Samen organiseren ze seminaries, zetten ze (onderzoeks)projecten op touw en namen ze deel aan de organisatie van European Summer Schools on Construction History (Cambridge 2011, Brussel 2012, München 2013). Daarnaast werd in 2015 ook een gezamenlijke VUB-ULB onderzoeksgroep opgericht onder de naam Construction Histories Brussels (CHsB) die diverse experten samenbrengt en nieuwe initiatieven zal initiëren. ReUse zet sterk in op kennisontwikkeling die direct relevant is voor de stad Brussel en het Brussels Hoofdstedelijk Gewest, om zo letterlijk haar steentje bij te dragen aan een kwalitatieve architecturale (stedelijke) ruimte en maatschappij. DeReUse-onderzoekers vinden het bovendien belangrijk om onderzoeksresultaten ook naar het werkveld terug te koppelen. In 2018 hebben ze de eer om het zesde ‘International Congress on Construction History’ mee te organiseren. Zo zal in 2018 na Madrid (2003), Cambridge (2006), Cottbus (2009), Parijs (2012) en Chicago (2015) de internationale beau monde in de Construction History naar Brussel afzakken.

 

Contact

Prof. dr. Inge Bertels & prof. dr. Ine Wouters 
Vrije Universiteit Brussel – Fac. Ingenieurswetenschappen - Vakgroep Architectonische ingenieurswetenschappen - Pleinlaan 2, 1050 Brussel
http://www.vub.ac.be/ARCH/ae-lab/re-use
inge.bertels@vub.ac.be & ine.wouters@vub.ac.be
02/629.28.40

Onderzoek aan de VUB

Zoek hier projecten, publicaties, onderzoekers, teams,...