Toxiciteit in de lever

Levercellen zijn de centrale plaats waar geneesmiddelen worden verwerkt. Ze zijn dan ook zeer gevoelig voor de toxiciteit die sommige van die geneesmiddelen met zich meebrengen. Dit zorgt ervoor dat sommige medicijnen uit de rekken moeten worden gehaald of na veel onderzoek toch niet op de markt kunnen komen of, erger, dat mensen sterven aan leverfalen na het overmatig innemen van bepaalde medicijnen. De onderzoeksgroep In Vitro Toxicology and Dermato-Cosmetology zoekt naar een oplossing voor die problemen door gebruik te maken van menselijke stamcellen.

Veilige medicijnen

Meestal worden levercellen van knaagdieren en, zo beschikbaar, van  mensen gebruikt om de veiligheid van medicijnen te testen, alleen verliezen die hun eigenschappen in cultuur waardoor ze hiervoor eigenlijk niet optimaal zijn. Daarom gebruikt de onderzoekgroep volwassen stamcellen uit humane  huid die ze in de richting van levercellen sturen. Door in deze fase van de cel een toxische stof (bijvoorbeeld paracetamol) toe te voegen, kunnen de onderzoekers echt naar  het mechanisch effect van  de stof kijken op de werking van die cel.

De stamcellen worden niet alleen in het labo in cultuurschaaltjes getest op hun deugdelijkheid , maar worden in het  levende dier  wordt nagegaan of ze effectief werken. Zo worden menselijke stamcellen die naar ‘levercellen’ geprogrammeerd zijn, geïnjecteerd bij zieke muizen met een beschadigde lever. Deze  ontwikkelen dan een  gezonde lever met goed werkende menselijke levercellen.

Stamceltransplantatie

Deze transplantatietechniek is uiteraard ook zeer nuttig voor later klinisch gebruik. De cellen die de onderzoeksgroep gebruikt, hebben namelijk een aantal interessante eigenschappen zoals een onderdrukking van het immuunsysteem en de mogelijkheid om zich snel te verspreiden eens ze  in de lever geïnjecteerd zijn.  Zoals de onderzoekers zien dat zieke  lever herstelt bij behandelde  muizen, zo wordt er uiteraard ook gedacht  aan mensen met onbehandelbare leverziekten. Op dit moment is de enige oplossing bij acuut leverfalen een levertransplantatie. De wachtlijst voor donoren is echter zeer lang. Een transplantatie van deze cellen zou de wachtperiode tot de echte levertransplantatie  kunnen overbruggen en zo levens redden.

Het echte testen op klinisch niveau bij patiënten is de volgende stap voor de onderzoeksgroep. Naast bovenstaande onderzoeksprojecten bestudeert de groep ook tal van andere aspecten van de lever zoals 3D-lever modellering of het beter diagnosticeren en behandelen van leverziekten.

Prof. dr. Vera Rogiers
FAFY
 
+32-2-4774516