Agogische Wetenschappen

Heb je zin om je te engageren op sociaal, politiek en/of cultureel vlak en wil streven naar een emanciperende samenleving? Ben je iemand die wil optreden als een tussenpersoon, als een ‘go-between’ en dit op 3 manieren: als begeleider, als beheerder en als beleidsverantwoordelijke?Interesseer je je voor het begeleiden, organiseren, ontwikkelen en evalueren van processen die leiden tot een maatschappij waarin elke volwassene aan bod kan komen?Hou je er van om als ‘Beheerder’ vrijwilligersswerk en activiteiten te coördineren en programma’s op te zetten voor werkzoekenden, allochtonen, jongeren én ouderen?Ben je geboeid door het uitstippelen van zinvol beleid dat inspeelt op de diverse noden van de bevolking?

Lees verder

Students have their say

Een hedendaagse kunststad

Geert Cochez was tijdens zijn studies Sociale en Culturele Agogiek al een groot cultuurliefhebber en een hevige fan van Brussel. Als coördinator van het Brussels Kunstenoverleg kreeg hij de gedroomde kans om zijn passies professioneel te verzilveren.

Toen ik aan de Vrije Universiteit Brussel mijn opleiding Sociale en Culturele Agogiek begon, richtten enkele studenten Agogiek net een culturele studentenkring op, Artis genaamd. Die is intussen ter ziele gegaan, maar in de vijf jaar dat ze bestond, trokken we in groep de stad in om aan cultuur te doen. Ik stak heel wat op van de activiteiten die we organiseerden en werkte ook mee op de Dienst Cultuur van de Vrije Universiteit Brussel. Zo werd de campus als ‘stad in de stad’ een goed oefenterrein voor mijn latere werk. Nadien volgde ik nog een internationaal postgraduaat in European Urban Cultures (POLIS) waardoor ik de kans kreeg om ook universiteiten en steden in Nederland, Engeland en Finland te ontdekken. Na mijn studies had ik dan het geluk om in mijn huidige job aan de slag te kunnen. Ik kon al bij al weinig werkervaring voorleggen, maar de invalshoeken die ik in mijn opleidingen koos en het engagement in mijn studententijd hielpen enorm. Het gebrek aan ervaring in het culturele werkveld was in bepaalde opzichten zelfs een voordeel: ik had immers nog geen vijanden gemaakt.

Het Brussels Kunstenoverleg is een platform dat de Nederlandstalige Brusselse artistieke organisaties rond de tafel brengt. Bedoeling is om zo tot meer samenspraak en samenwerking te komen. En dat is erg nodig in een complexe stad als Brussel. Vijftien jaar geleden werkten de Brusselse kunstinstellingen nogal sterk op hun eigen eilandjes. Het voorbije decennium is de wil tot samenwerking stilaan gegroeid. Het cultuurjaar Brussel/Bruxelles 2000 was een scharniermoment en de verschillende overlegstructuren en samenwerkingsprojecten zoals de Zinneke Parade bleken belangrijke katalysatoren voor verdere samenwerking.

“Het gebrek aan ervaring in het culturele werkveld was in bepaalde opzichten zelfs een voordeel: ik had immers nog geen vijanden gemaakt.”

Het Kunstenoverleg werkt ook als gesprekspartner uit het werkveld voor de verschillende overheden. Vanuit dit samenwerkingsverband kan de kunstensector ook beter haar verantwoordelijkheid opnemen in deze stad. Het Brussels Kunstenoverleg positioneert zich niet alleen als een belangenbehartigingsorganisatie van de sector, maar probeert mee te schrijven aan een positief verhaal over deze stad. De meest zichtbare realisatie van die gesprekken is BRXLBRAVO, een Brussels kunstenfeest waarvan de tweede editie plaatsvindt op 2, 3 en 4 maart 2007. Meer dan 150 organisaties, zowel Franstalige als Nederlandstalige, zetten hun schouders onder dit initiatief. Het blijft immers een belangrijke uitdaging om bruggen te bouwen tussen het Vlaamse en het Franstalige culturele werkveld in Brussel. De communautarisering van het cultuurbeleid zorgde destijds voor een sterke kloof tussen beiden. Vanuit het Brussels Kunstenoverleg werken we nu nauw samen met ons jongere Franstalige zusje ‘Réseau des Arts à Bruxelles’ om ontmoetingen mogelijk te maken. Dat is trouwens ook een opvallend gegeven. Binnen Brussel werken Nederlandstaligen en Franstaligen steeds beter samen, en dat in tegenstelling tot de communautaire spanningen die op het nationale niveau de politieke agenda beheersen.            

In 2006 zijn we ook gestart met een nieuw Brussels netwerk voor kunsteducatie en publieksbemiddeling. Daarbij is niet enkel de kunstensector betrokken, maar ook de erfgoedsector, het onderwijs, de sociaal-culturele en de welzijnssector. Doel is om bruggen te slaan tussen die sectoren om zo tot een betere educatieve omkadering te komen van het culturele aanbod in Brussel. Transversaal werken is een noodzaak wil je tot een betere inbedding van het artistieke aanbod in het maatschappelijke leven komen. Als agoog ben ik erg tevreden dat ik zo’n initiatief mee uit de grond kon stampen.

“Binnen Brussel werken Nederlandstaligen en Franstaligen steeds beter samen, en dat in tegenstelling tot de communautaire spanningen die op het nationale niveau de politieke agenda beheersen”

Artistiek gezien is Brussel een straffe stad. Niet enkel hebben we hier het grootste culturele aanbod van heel België, maar Brussel is ook een echte aantrekkingspool voor kunstenaars. De multiculturele realiteit blijkt een goede voedingsbodem voor de kunst. De positie van Brussel als internationale hoofdstad van de hedendaagse dans is wijd bekend, maar ook in de andere disciplines moet Brussel niet onderdoen. Alleen slagen we er nog onvoldoende in om dat potentieel uit te spelen. Zowel nationaal als internationaal wordt Brussel nog teveel gezien als een bureaucratische en administratieve hoofdstad. Terwijl Brussel zich met succes als een hedendaagse kunststad zou kunnen profileren, naast klassieke kunststeden zoals Wenen of Parijs. ‘Hedendaags’ bedoel ik dan als synoniem voor ‘avant-gardistisch’, ‘multicultureel’ en ‘stedelijk’. Allemaal aspecten die het artistieke leven in de stad nu reeds kenmerken.

(Interview 3 januari 2007)

Ik heb voor Agogiek gekozen omdat het een heel open richting is. Je hebt nog heel veel verschillende vakken, zoals sociologie, filosofie, psychologie, politiek, recht, pedagogie… Terwijl, als je specifiek voor Pol&Soc of Psychologie zou kiezen, heb je dat ook wel, maar in veel mindere mate.

Ik ben naar de openlesdagen geweest en de prof was heel open en verwelkomde ons persoonlijk. Toen voelde je echt dat er aandacht voor je is. Voor mij is dat persoonlijk contact met de proffen en assistenten echt belangrijk.

Ann Impens in Ann Arbor

Ann Impens studeerde Agogische wetenschappen aan de Vrije Universiteit Brussel. Nadien vertrok ze naar Ann Arbor in de staat Michigan in de Verenigde Staten. Na een eerste masteropleiding volgde een tweede en een doctoraat aan de prestigieuze University of Michigan. Nu, meer dan twintig jaar later, woont ze er nog steeds en werkt ze als onderzoeker in de medische faculteit en het universitair ziekenhuis.

Mijn keuze voor de Vrije Universiteit Brussel was niet echt een bewuste keuze. Dat mijn vriend aan de Vrije Universiteit Brussel ging studeren, beïnvloedde die beslissing natuurlijk wel. Het idee om op 18-jarige leeftijd op kot te gaan in Brussel leek me aantrekkelijker dan dichter bij huis in Gent te gaan studeren en bij mijn ouders te blijven wonen. In feite wist ik ook niet echt welke opleiding ik moest kiezen. De opleiding Agogiek was op dat moment gloednieuw en vermits ik iemand ben die nogal graag nieuwe dingen probeert, viel mijn keuze daarop. Het interessante aan die opleiding was het interdisciplinaire karakter ervan.

Mijn studententijd was een heel plezierige en leerrijke tijd. Het was een periode zonder veel zorgen en verantwoordelijkheden, terwijl ik toch voor een deel onafhankelijk was. Aangename herinneringen heb ik vooral aan de tijd toen ik op kot zat in de Nieuwelaan. Een absoluut voordeel bij mijn verdere studies in de Verenigde Staten was het feit dat ik tijdens mijn opleiding aan de Vrije Universiteit Brussel, naast de traditionele examens, voor verschillende vakken ‘papers’ moest schrijven. Iets wat eind jaren ‘70 vrij uitzonderlijk was.

"Ann Arbor in Michigan was een doelbewuste keuze gezien de academische reputatie van de University of Michigan enerzijds, en het evenwicht tussen de kwaliteit en de kost van het leven aldaar anderzijds"

Toen ik in juni 1983 afstudeerde, ben ik in september van datzelfde jaar naar de VS vertrokken. Ann Arbor in Michigan, dat vaak als een oase in de Mid-West omschreven wordt, was een doelbewuste keuze gezien de academische reputatie van de University of Michigan enerzijds, en het evenwicht tussen de kwaliteit en de kost van het leven aldaar anderzijds. De University of Michigan telt 51.000 studenten en is, samen met de University of California-Berkeley, één van de enige openbare instellingen in de VS die voortdurend gerangschikt staan bij de tien beste universiteiten.

Pas wanneer je voor lang in de VS bent, zie je grotere verschillen. In het begin lijkt veel hetzelfde als in België. Vooral het sociale leven is hier anders. Zo hebben we niet echt het fenomeen van het café in het dorp of een stamcafé. Ook wanneer je bij iemand op bezoek gaat, zijn die feestjes meestal voor middernacht gedaan. Je kan hier ook moeilijk zomaar bij iemand “binnen vallen”.

Ann Arbor is een universiteitsstadje van pakweg 120.000 inwoners en een echte samensmelting van culturen. Je maakt er vlug heel wat kennissen, maar het duurt toch een tijdje om een echte ‘vriendenkring’ op te bouwen. Daar Ann Arbor een echte universiteitsstad is, verblijft bijna iedereen hier voor een beperkte periode en zoekt men na het afstuderenwerk in andere streken.

Dankzij een Rotary-beurs heb ik eerst een Master in Guidance and Counseling aan de Eastern Michigan behaald. Nadien werd ik aanvaard in de befaamde School of Public Health van de University of Michigan, die samen met Johns Hopkins, Harvard, North Carolina en Washington tot de top 5 in “Public Health” behoort. Na het behalen van een Master in Public Health werd ik dan, op basis van mijn academische resultaten en financieel gesteund door de universiteit, toegelaten tot het PhD-programma met als specialisatie “Health Behavior – Health Education”. De doktoraatsopleiding is er totaal anders dan in België. De eerste jaren volg je intensieve seminaries met toponderzoekers, nadien leg je twee  “doctoral preliminary examinations” af, gevolgd door het verdedigen van het doctoraatsvoorstel en om uiteindelijk het doctoraat zelf te verdedigen.

"Het budget van de University of Michigan bedraagt 4 miljard dollar met meer dan vijfduizend professoren en het dubbele aan onderzoekers"

Door de omvang en de grotere financiële middelen (het budget van de University of Michigan bedraagt 4 miljard dollar met meer dan vijfduizend professoren en het dubbele aan onderzoekers) zijn er gewoon meer mogelijkheden. Op professioneel vlak kan je gebruik maken van een enorm netwerk en uitgebreide middelen die je helpen met je onderzoek. De hulp bij het vinden en bekomen van fondsen is uitstekend. Je krijgt ook de mogelijkheid om cursussen te blijven volgen en wekelijks zijn er de zogenaamde ‘brown bags’ met collega’s, waar je een idee krijgt over onderzoek uit andere domeinen. Op die manier ga je ook makkelijker interdisciplinair werken.

Vóór het behalen van mijn doctoraat concentreerde mijn onderzoek zich voornamelijk op de sociaal-wetenschappelijkeaspecten van “patient reported health outcomes” van verschillende ziektes (gaande van diabetes tot ‘substance abuse’) op basis van survey-onderzoek. Nadien had ik meer zin om dichter betrokken te zijn bij de praktische toepassingen die het rechtstreeks resultaat van mijn onderzoekswerk waren. In die praktische wereld werk ik nu in een multidisciplinair team van wetenschappers die onderzoek verrichten op het vlak van het uittesten van nieuwe medicamenten en therapieën voor personen met scleroderma (verharding van de huid).

Ik weet niet echt wat de toekomst zal brengen. Mijn dochter is in Ann Arbor geboren in het universiteitsziekenhuis. Hoewel ze vlot Nederlands spreekt, heeft ze grotendeels in Ann Arbor school gelopen. Ook al is het nog veel te vroeg, toch denk ik er wel aan om op latere leeftijd terug naar België, of ergens anders in Europa, te komen. Veel zal afhangen van wat mijn dochter doet en wat het leven verder brengt.

(Interview 13 december 2005)

Agogiek is een multifunctionele opleiding waarin de theorie en de praktijk met elkaar verzoend worden.

Deze wetenschap tracht zo dicht mogelijk bij de mens te staan om zo de mensen in beweging te brengen om vanuit zichzelf iets te doen in de maatschappij. Een agoog rijkt middelen aan om hen te begeleiden tijdens obstakels op hun weg.

OVERTUIGD OM TE KOMEN STUDEREN AAN DE VUB?

Start je inschrijving nu!

international opportunities

Binnen deze opleiding kan je op uitwisseling naar:

Italië
Spanje
Turkije

Voor een actueel en gedetailleerd overzicht van alle EU en non-EU bestemmingen binnen de exchange programma’s, contacteer exchange.outgoing@vub.ac.be

after your education

Phd

Masterdiploma op zak, maar niet meteen zin om de academische wereld te verlaten? Als doctoraatsstudent voer je minstens 4 jaar lang voltijds onderzoek uit aan de universiteit. Benodigd: een promotor, een onderzoeksonderwerp en voldoende financiering. Drie keer check? Waag je kans en doctoreer.

First step in the market

Als agoog heb je een zeer grondige kennis van de beleidscontouren en kan je in minstens één van de agogische werkdomeinen de implicaties en effecten van het beleid duiden. Je hebt inzicht in de specifieke en actuele situatie van specifieke doelgroepen en bent in staat om in te grijpen vanuit een breed maatschappelijke en inclusieve visie.

De cultureel agoog is onderlegd in het inschakelen van aspecten van cultuur en kunst als veranderkundig educatief middel.

De vormingsdeskundige agoog kan rollen opnemen als ontwerper, adviseur, begeleider en beoordelaar van vormingssituaties voor volwassenen en in het informeel leren.

De vrijetijdsagogoog is in staat om op een wetenschappelijke en autonome wijze een analyse te maken en een eigen beleidsrelevante visie te ontwikkelen.

De sociaal agoog integreert educatieve en integratieve methodieken in zijn werk.

Je wil het professioneel helemaal maken? De VUB staat je enthousiast bij, met onder andere workshops en networkevents, permanente vormingen en startersseminaries, een eigen Career Center, hulp en tips bij sollicitaties, enzovoort. Kortom, alles voor een carrière als hoogvlieger.

Continue studying

Na je bacheloropleiding Agogische wetenschappen kan je nog verschillende andere richtingen uit. Zo kan je kiezen voor de Master in de Onderwijskunde of, na het volgen van een voorbereidingsprogramma, starten in de opleidingen Master in de Sociologie, Master in de Politieke wetenschappen, Master in het Toerisme, Master in het Management en Beleid van de Gezondheidszorg en Master in het Management, Zorg en Beleid in de Gerontologie.

Studeren is niet langer beperkt tot één fase in het leven. De VUB heeft daarom een groot aanbod van opleidingen die je kan combineren met een baan. Op de hoogte blijven van de ontwikkelingen in je vakgebied en je toekomst gaaf houden? Kies voor de combinatie ‘Werken en studeren’ aan de VUB.

Infopunt Studenten

+32-2-6292010
info@vub.ac.be

StudieBegeleidingsCentrum (SBC)

+32-2-6292306
begeleiding@vub.ac.be

StudentenAdministratieCentrum (SAC)

sac@vub.ac.be

Faculteitssecretariaat Psychologie en Educatiewetenschappen

+32-2-6292536
facpe@vub.ac.be