Vrije Universiteit Brussel


Signalisatie door borden en pictogrammen

Algemeen

Pictogrammen zijn eenvoudige, gemakkelijk herkenbare afbeeldingen, die eenvoudig te leren en goed te onthouden zijn. Ze bevatten informatie die ook in taal uitgedrukt kan worden. Als voordeel boven taal hebben ze dat ze weinig ruimte innemen, indien gestandaardiseerd taalonafhankelijk zijn en sneller geïdentificeerd kunnen worden.

Een pictogram waarvan de betekenis bekend is kan in een oogopslag worden herkend. Men heeft geen tijd nodig om te lezen, te analyseren, te overwegen of te vertalen. In tal van situaties levert dit voordelen op, zoals in het verkeer of op drukke stations en luchthavens. Ook bij grote overzichten kunnen pictogrammen, mits de afbeeldingen visueel voldoende verschillen van vorm, beter werken dan tekst, omdat deze meer van inhoud verschillen dan van vorm en dus eerst weer gelezen moeten worden.

Taalonafhankelijkheid is een van de meest voorkomende redenen om pictogrammen te gebruiken in plaats van taal. Het is daarom van belang zoveel mogelijk van gestandaardiseerde pictogrammen gebruik te maken en aan te sluiten op conventies. De taalonafhankelijkheid geldt natuurlijk in beperkte mate. Veel pictogrammen die in internationale situaties worden toegepast, zoals op luchthavens of op textieletiketten zijn internationaal gestandaardiseerd en vormen dus eigenlijk een soort aparte taal die gebruikers met enige ervaring zich eigen hebben gemaakt. Er zijn maar heel weinig pictogrammen die mensen uit ieder taalgebied en dus ook uit iedere cultuur spontaan begrijpen. Een doodskop is misschien een van de weinige voorbeelden.

De combinatie van borden, pictogrammen en kleurencodes geeft de mogelijkheid om zeer snel voldoende informatie te geven aan de omstanders.

In het Belgisch Staatsblad van 19 september 1997 verscheen het Koninklijk Besluit van 17 juni 1997 betreffende de "veiligheids- en gezondheidssignalering op het werk" als omzetting van de Europese Richtlijn 92/58/EEG betreffende de minimumvoorschriften voor de veiligheids- en gezondheidssignalering op het werk.

Signalisatieborden

De algemene intrinsieke kenmerken betreffende signalisatieborden eisen dat de pictogrammen zo eenvoudig mogelijk moeten zijn en dat de voor het begrip overbodige details dienen weggelaten te worden. De specifieke borden moeten voor de omschreven verboden handelingen, gevaren, verplichtingen of andere informatie, gebruikt worden. De gebruikte pictogrammen mogen licht afwijken van of meer gedetailleerd zijn dan de voorstellingen hieronder. De betekenis ervan dient evenwel dezelfde te zijn en verschillen of aanpassingen mogen de betekenis niet onduidelijk maken. Voor wat betreft de afmetingen moeten de borden dusdanige afmetingen en kleur- en lichttechnische eigenschappen bezitten dat zij goed zichtbaar en gemakkelijk te begrijpen zijn.

Door de combinatie van vormen en kleuren zijn 5 categorieën van signalisatieborden gedefinieerd.

Signalisatiepictogrammen

Twee voorname soorten pictogrammen worden eveneens besproken.

Type Vorm
Hoofdkleur
Pictogram
Voorbeeld
Verbodsbord Rond
Wit
Rood
Zwart
Waarschuwingsbord Driehoek
Zwart
Geel
Zwart
Gebodsbord Rond
Blauw
Wit
Reddingsbord Vierkant/Rechthoek
Groen
Wit
Brandbestrijding Vierkant/Rechthoek
Rood
Wit
Aanwijzingsbord Vierkant/Rechthoek
Wit
Zwart
Waarschuwingspictogram Vierkant
Oranje
Zwart

De borden worden in beginsel, rekening houdend met eventuele obstakels, op passende hoogte en op een passende plaats ten opzichte van het gezichtsveld geïnstalleerd, hetzij bij de toegang tot een zone waar een algemeen risico bestaat, hetzij in de onmiddellijke nabijheid van een bepaald risico of het te signaleren object, en wel op een goed verlichte en gemakkelijk toegankelijke en zichtbare plaats. Een bord moet worden verwijderd zodra de situatie die de aanwezigheid ervan rechtvaardigt, niet meer bestaat.

Voor wat betreft de afmeting van het signalisatiebord zijn er geen strikte regels bepaald. Het is evenwel duidelijk dat wanneer een signalisatiebord op grote afstand moet gezien worden dit over grotere afmetingen zal moeten beschikken.

verantwoordelijke: G. De BackerTerug naar boven

©2007 • Vrije Universiteit Brussel • Pleinlaan 2 • 1050 Elsene • Tel.: 02/629.21.11 • info@vub.ac.be