Vrije Universiteit Brussel

 

Cesar De Paepe (1841 - 1890)

Grondlegger van de Belgische Werkliedenpartij en van de socialistische structuren in België en Vlaanderen.

Cesar de Paepe studeerde aan het Sint-Michielscollege te Brussel en behaalde aan de Universitť libre de Bruxelles (ULB) zijn kandidaatsdiploma rechten. Toen zijn vader in 1860 overleed, moest hij als typograaf aan de slag om zijn familie te kunnen onderhouden. Tussen 1865 en 1892 hervatte hij zijn studies en koos voor de opleiding geneeskunde aan de ULB.

Cesar De PaepeHij zette zich als arts voornamelijk in voor het gewone volk en gaf de armsten onder hen gratis verzorging en/of geneesmiddelen. Hoewel hij een zeer gewaardeerd arts was, bleef de lokroep van de politieke wereld steeds weerklinken en engageerde hij zich voor de Vlaamse arbeider. Vanaf zijn tienerjaren was Cesar de Paepe al nauw betrokken bij de eerste democratische en vrijzinnige bewegingen zoals Vlamingen Vooruit (*) en Solidaires. Vanaf de tweede helft van de 19e eeuw speelde hij een steeds grotere rol in de opkomende socialistische beweging. Hij trachtte namelijk het collectivisme te verzoenen met de theoriŽn van Pierre-Joseph Proudhon, een Frans theoreticus van het socialisme die het collectivisme afkeurde. In 1863 verklaarde hij zich openlijk anarchist en werd hij een centrale figuur in de congressen van de Internationale. Daarna evolueerde hij steeds meer naar de standpunten van Marx en geraakte een tijd geÔsoleerd.

In 1874 gooide De Paepe het over een andere boeg en koos hij voor een politiek actief socialisme. Hij stichtte de Brabantse Socialistische Partij, die zou opgaan in de Belgische Werkliedenpartij (de voorloper van de SPa), en zette zich in voor o.a. de vernederlandsing van de rechtspraak (gerecht), de verplichte tweetaligheid van openbare diensten en van publicaties van bestuurlijke en staatkundige aard (bestuurszaken) en de vernederlandsing van het middelbaar en hoger onderwijs in Vlaanderen.
Om zijn eigenlijke doelstelling, met name een solidariteitspact tussen marxisten en anarchisten tot stand te brengen, te bereiken, richtte hij in 1879 de 'Parti socialiste belge' op. Maar ook deze partij liep vast en pas in 1885, met de oprichting van de Belgische Werkliedenpartij, zou de eenheid worden verwezenlijkt. Het nieuwe streefdoel van de Paepe was voortaan het bekomen van het algemeen stemrecht. Cesar de Paepe stierf echter in 1890, drie jaar voor de invoering van het algemeen stemrecht, aan de gevolgen van tuberculose.

 

(*) Vlamingen Vooruit was een vereniging die in 1858 werd gesticht en streefde naar een samenwerking tussen flaminganten en jonge, progressieve liberalen met democratische aspiraties.

 

©2006 • Vrije Universiteit Brussel • Pleinlaan 2 • 1050 Elsene • Tel.: 02/629.21.11 • info@vub.ac.be