Vrije Universiteit Brussel

Gustaaf Schamelhout (1869 - 1944)

Medestichter van de Koninklijke Vlaamse Academie voor Geneeskunde, droeg bij tot het onderzoek naar tuberculosebestrijding en antropologie maar speelde tegelijk een rol in literaire kringen

G. Schamelhout Gustaaf Schamelhout studeerde aan de ULB maar behaalde zijn diploma van doctor in de geneeskunde (1894) voor de Centrale Examencommissie. Na specialisaties in Duitsland en Engeland startte hij in Antwerpen een praktijk als tuberculosespecialist. Als dokter en wetenschapper verwierf hij voornamelijk faam door zijn onderzoek naar de tuberculosebestrijding. Maar ook zijn historische werken over figuren uit de geneeskunde gingen niet onopgemerkt voorbij. Schamelhout heeft op deze manier zeker ook bijgedragen tot de ontwikkeling van de wetenschapsbeoefening in Vlaanderen: hij was medeoprichter van de Vereniging voor Wetenschap, was werkend lid van het Vlaamsch Fonds voor Wetenschap, van de Vlaamse Wetenschappelijke Stichting en was één van de eerste vijftien leden die in 1938 de stichtende kern van de Koninklijke Vlaamse Academie voor Geneeskunde vormde.

Vanaf 1908 verminderden zijn geneeskundige publicaties en na 1918 wijdde hij zich haast uitsluitend aan antropologische en etnologische studies. Vooral de strijd van de onderdrukte nationaliteiten zoals onder andere de Ieren maar ook de Vlamingen, grepen hem erg aan. Om de etnische eenheid van de hele Nederlandstalige bevolking te bevestigen, onderzocht hij de antropologische en etnische verschillen tussen Vlamingen en Walen.

Hoewel Schamelhout een overwegende Franse opvoeding genoot en pas tijdens zijn humaniorajaren Nederlands leerde, sloot hij zich aan bij het Vlaamse Studentengenootschap 'Geen Taal Geen Vrijheid', stichtte hij een Vlaamse drukkingsgroep (De Vlaamsche Wacht) en was hij lid van diverse letterkundige genootschappen, waaronder De Distel en Van Nu en Straks (infra) waarvan hij het secretariaatswerk en het financieel beheer op zich nam.
Daarnaast leefde hij intens mee in artiestenmilieus en clubs voor sociale en culturele hervormingen zoals De Kapel te Antwerpen. Hoewel Schamelhout zich steeds op de achtergrond hield, is zijn aanzien bij de Vlaamsgezinde generatie van zijn tijd groot geweest.

Tot op heden reikt de Koninklijke Academie voor Geneeskunde de "Prijs Dr. G. Schamelhout" uit voor een verhandeling in het Nederlands over de antropologie.

Vrije Universiteit Brussel

alumni

Gustaaf Schamelhout (1869 - 1944)

Medestichter van de Koninklijke Vlaamse Academie voor Geneeskunde, droeg bij tot het onderzoek naar tuberculosebestrijding en antropologie maar speelde tegelijk een rol in literaire kringen