Vrije Universiteit Brussel

 

Nico Gunzburg (1882- 1984)

Lag aan de basis van de Nederlandse uitgaven van de belangrijkste juridische referentiewerken en was een internationaal adviseur

Gunzburg N.De joodse familie Gunzburg vluchtte in 1885 uit Letland en vestigde zich in Antwerpen waar de kleine Nico aan het Koninklijk Atheneum school zou lopen. Na zijn middelbare studies schreef Nico zich in aan de Universitť Libre de Bruxelles voor de opleiding rechten. Het is in deze periode dat Gunzburg zich sociaal begon te engageren en zich inzette voor de Vlaamse Beweging. Zo werd hij voorzitter van de vereniging 'Geen Taal, Geen Vrijheid' (1905-1906) en publiceerde hij zijn eerste wetenschappelijke artikels in het Nederlands. Hij was nauw betrokken bij de werking van de Bond der Vlaamsche Rechtsgeleerden en de organisatie van de Vlaamsche Rechtskundige Congressen.

Na zijn studies stampte hij in Antwerpen een bloeiende advocatenpraktijk uit de grond. Tijdens het interbellum gaf Nico Gunzburg verschillende cursussen aan de Gentse Rijksuniversiteit, waarbij hij zich voornamelijk toelegde op de criminologie. Op politiek vlak streefde hij mee naar de vernederlandsing van de universiteit van Gent. Nico Gunzburg was trouwens de eerste die achter de schermen het initiatief nam voor de oprichting van een nieuwe Kommissie ter Vervlaamsching der Gentsche Hoogeschool. Hiervoor contacteerde hij eerst August Vermeylen die hij enthousiast kon maken voor de zaak om daarna andere prominente Vlamingen aan te spreken.

In 1919 ging de commissie officieel van start en verdedigde het wetsvoorstel van 1911 van Franck-Van Cauwelaert-Anseele dat, na een jarenlange overgangsregeling, de eentaligheid van het onderwijs beoogde. Als Vlaams gerechtsgeleerde publiceerde hij in 1927 het eerste Nederlandstalige handboek over het huwelijkscontract, was hij vele jaren lid van de Commissie belast met de voorbereiding van de Nederlandse tekst van de Grondwet, de Wetboeken en de voornaamste wetten en besluiten. Tijdens de Tweede Wereldoorlog verbleef Gunzburg in de Verenigde Staten waar hij o.a. doceerde aan de Syracuse University.
Op verzoek van president Franklin D. Roosevelt werkte hij mee aan de voorbereiding van de processen van NŁrnberg, waarin de Duitse oorlogsmisdadigers werden berecht. Na de oorlog verbleef hij nog even in Amerika waar hij werkte in het kader van de United Nations Organisation voor de displaced persons, bevrijde gevangenen uit de concentratiekampen, om daarna naar BelgiŽ terug te keren.

Hij gaf nog tot 1952 les in Gent maar zette zich daarna in voor het pas onafhankelijke IndonesiŽ: hij doceerde er criminologie, werkte mee aan de hervorming van de Indonesische politie, werd raadgever van de eerste minister en geraakte ook bevriend met president Soekarno. In 1956 keerde Gunzburg terug naar Antwerpen waar hij nog actief bleef als advocaat en als voorzitter van joodse caritatieve instellingen.

 

©2006 • Vrije Universiteit Brussel • Pleinlaan 2 • 1050 Elsene • Tel.: 02/629.21.11 • info@vub.ac.be