logo

Figures that matter

Figures that matter. Dat is de noemer waaronder de Vrije Universiteit Brussel op dinsdag 2 april 2019 zeven eredoctoraten uitreikte aan internationale topwetenschappers en persoonlijkheden.

Rector Caroline Pauwels opende de academische zitting met het statement dat cijfers, data en onderzoeksresultaten de krachtigste wapens zijn waarover de mens beschikt in de strijd tegen nepnieuws, populisme en de opwarming van de aarde. De kersvers gehuldigde eredoctor en fysicus Robbert Dijkgraaf maakte ter afsluiting van de zitting de stand van zaken van de wetenschap [video] op en zette de woorden van de rector kracht bij: “Het is een feit dat je kan vertrouwen op de wetenschap.”

Klik hier voor een verslag van de academische zitting met foto, video en speeches.

Karine Chemla

De Française Karine Chemla is historica van de wiskunde en sinologe. Zij is zowel vertrouwd met het westerse denken (o.a. het werk van wiskundigen Leonhard Euler en Michel Chasles) als met het oosterse denken, als sinologe. Door haar focus op de wiskunde in haar historische, culturele en filosofische context, is Karine Chemla een echte brugfiguur tussen alfa- en betawetenschappen. Zij benadert in haar werk de wiskunde als een cultureel gegeven dat we dan ook als dusdanig moeten begrijpen. Haar werk is relevant voor historici en filosofen, voor archeologen en kunstwetenschappers, en ook - in haar rol als sinologe - voor taal- en letterkundigen. Ze is o.a. onderzoeksdirecteur aan het Centre national de la recherche scientifique.

Karine Chemla werd voorgedragen door de faculteit Letteren en Wijsbegeerte.

Lofrede door proxima Karen Francois

Freddy Van Oystaeyen

Freddy (of Fred) Van Oystaeyen is wiskundige en emeritus professor in de wiskunde aan de UAntwerpen. Hij is een van de sleutelfiguren geweest in het wiskundeonderzoek in Vlaanderen van de voorbije halve eeuw. Hij is een wereldexpert aangaande niet-commutatieve algebra en meetkunde, en heeft dit onderwerp vooruit gestuwd. Zijn bijdragen kwamen niet alleen de eigen universiteit ten goede, maar ook de andere universiteiten in Vlaanderen, waaronder zeker ook de VUB. Zijn onderzoek heeft ook een belangrijke esthetische component. Nieuwe ontwikkelingen in de wiskunde zijn immers heel dikwijls gebaseerd op esthetische overwegingen. Wiskundigen ervaren die schoonheid als een van de sterkhouders van hun discipline.

Freddy Van Oystaeyen werd voorgedragen door de faculteit Ingenieurswetenschappen.

Lofrede door proximus Stefaan Caenepeel

Padmanabhan Seshaiyer

Padmanabhan Seshaiyer (VS) is professor in de wiskunde aan de George Mason University. Hij heeft een grote interesse voor wiskundeonderwijs in lagere en middelbare scholen in de VS en daarbuiten. Hij is directeur van het STEM Accelerator Program en van COMPLETE (Center for Outreach in Mathematics Professional Learning and Educational Technology). De voorbije jaren heeft prof. Seshaiyer een reeks onderwijskundige programma’s gelanceerd en geleid om de interesse van leerlingen en leerkrachten in STEM-studies op alle niveaus aan te wakkeren.  Hij won tal van prestigieuze prijzen en is een veelgevraagd spreker (o.a. twee TEDx talks, waarvan de recentste The M in STEM is). Prof. Seshaiyer is ook actief betrokken bij internationale STEM-samenwerkingsprojecten in Azë, Afrika en Latijns-Amerika. 

Padmanabhan Seshaiyer werd voorgedragen door de faculteit Psychologie en Educatiewetenschappen.

Lofrede door proximus Koen Lombaerts

Brian en Susue Durie

Brian Durie (VS) is een wereldautoriteit in het domein van multipel myeloom (ziekte van Kahler, beenmergkanker) en aanverwante ziekten. Met zijn wetenschappelijk onderzoek ligt hij mee aan de basis van de ontwikkeling van nieuwe diagnostische en therapeutische mogelijkheden waardoor de levensverwachting bij de diagnose van multipel myeloom sterk is gestegen. Zonder internationale samenwerking en zonder de de uitwisseling van gegevens en het opnemen van patiënten in gemeenschappelijke klinische studies, was dit succes niet mogelijk geweest. Net daar ligt de buitengewone verdienste van Brian Durie. Naast zijn eigen wetenschappelijke bijdrage zowel op fundamenteel als op klinisch vlak (met 450 wetenschappelijke publicaties), richtte hij samen met zijn echtgenote Susie Durie als wervende kracht, de International Myeloma Foundation (IMF) op. Deze non-profit organisatie heeft zich dertig jaar geleden tot doel gesteld om patiënten te informeren en te betrekken bij de kennis over hun ziekte, maar ook om artsen wereldwijd tot samenwerking aan te zetten en "best practice guidelines" uit te werken.  De IMF steunt ook het onderzoek naar de oorsprong van multipel myeloom. De organisatie heeft vandaag een wereldwijde werking.

Brian en Susie Durie zijn voorgedragen door de faculteit Geneeskunde en Farmacie.

Lofrede door proximi Karin Vanderkerken en Ben Van Camp

Hans, Ola en Anna Rosling

Hans Rosling (1948–2017) was een Zweedse arts en hoogleraar Internationale Gezondheid aan het Karolinska Institutet (Stockholm) en directeur van de Gapminder Foundation. Het onderzoek van Rosling ging o.m. over het verband tussen economische ontwikkeling, landbouw, armoede en gezondheid in Afrika, Azië en Latijns-Amerika. Hij was adviseur van de WHO, UNICEF en verschillende hulporganisaties. In 1993 was hij één van de grondleggers van Artsen zonder Grenzen in Zweden. 

In 2006 brak Rosling internationaal door met zijn TED talk The Best Stats You've Ever Seen. Door middel van innovatieve animaties legde hij uit dat de wereld vooruitgang te zien geeft in verschillende opzichten, zelfs in de armste landen. Hij stichtte de Gapminder Foundation samen met zijn zoon Ola Rosling en zijn schoondochter Anna Rosling Rönnlund. Gapminder ontwikkelde software die internationale statistieken omzet in bewegende, interactieve en onderhoudende grafieken. Rosling was vooral een ontkrachter van gangbare mythes en een pleitbezorger van een levenshouding van possibilisme, van de overtuiging dat we de wereld door kennis en wetenschap beter kunnen maken.

Samen met Ola Rosling en Anna Rosling Rönnlund schreef Hans Rosling Factfulness (Feitenkennis), dat in 2018 na zijn dood verscheen en een wereldwijde bestseller werd. Ola en Anna Rosling zetten het werk van Hans Rosling verder. Met het eredoctoraat wil de Vrije Universiteit Brussel het werk bekronen van drie personen die een belangrijke bijdrage leverden aan het verspreiden van een op feiten gebaseerde wereldvisie, van het kritisch denken en van de overtuiging dat we dankzij de wetenschap de wereld beter kunnen maken.

Ola Rosling en Anna Rosling Rönnlund zijn voorgedragen door de universiteit voor maatschappelijke verdiensten.

Lofrede door proximus Fons Van Dijck

Robbert Dijkgraaf

Met zijn uitzonderlijke inspanningen voor wetenschapscommunicatie brengt natuurkundige Robbert Dijkgraaf steevast de kracht en de schoonheid van wetenschap onder de aandacht van het grote publiek. 

Nederlander Robbert Dijkgraaf is hoogleraar aan de Universiteit van Amsterdam. Zijn vakgebied is de theoretische natuurkunde. Sinds 2012 is hij directeur van het prestigieuze Institute for Advanced Study in Princeton (VS). Zijn kantoor in Princeton was ooit  de werkplek van Albert Einstein. In zijn vakgebied is Robbert Dijkgraaf een baanbrekend wetenschapper. Hij werkt op het gebied van deeltjesfysica, meer in het bijzonder snaartheorie en kwantumzwaartekracht, en kreeg daarvoor de Spinozaprijs. 

Robbert Dijkgraaf is eveneens uitermate actief in het populariseren van wetenschap. Hij is o.a. columnist voor NRC Handelsblad, medewerker bij het televisieprogramma Hoe?Zo! en was te gast in Zomergasten van de VPRO. Hij is daarnaast een veel geziene gast in het televisieprogramma De Wereld Draait Door.  

Robbert Dijkgraaf is uitgegroeid tot een echte ambassadeur van de wetenschap. Hij ziet zelf wetenschap als iets dat voor iedereen toegankelijk is of zou moeten zijn.

In zijn rol als ambassadeur maakt hij zich echter zorgen over de wijze waarop men vandaag in de samenleving naar wetenschap kijkt.  Hij pleit ervoor om met een optimistische blik naar de toekomst te kijken en te geloven in de veerkracht van de mens om met de hulp van de wetenschap de problemen aan te pakken.

Robbert Dijkgraaf kreeg in 2013 een eredoctoraat toegekend van de Raboud Universiteit in Nijmegen. De Vrije Universiteit Brussel is de eerste Belgische universiteit die hem een eredoctoraat toekent, voor maatschappelijke verdiensten.

Lofrede door proximus Jan Danckaert

Gerard Alsteens (GAL)

Gerard Alsteens (1940) of GAL is een van de langst werkende en meest bekende politieke tekenaars in België.

GAL studeerde aan de afdeling schilderkunst en grafiek aan het St.Lukas-instituut in Brussel. Later zou hij er ook docent worden. Gerard Alsteens vestigde zijn reputatie als cartoonist en politiek tekenaar tussen de jaren 60 en 80 met cartoons in De Nieuwe en De Zwijger. Toen De Nieuwe failliet ging stapte hij over naar Knack waar hij sinds 1983 de huiscartoonist is.

Zijn tekeningen zijn meestal scherp en confronterend, met een duidelijke boodschap. Door de actualiteit te verwerken in een spraakmakend beeld zetten ze de mensen aan om (kritisch) na te denken. Zijn tekeningen zijn soms regelrechte aanklachten tegen bepaalde gebeurtenissen, situaties of politici. 

GAL kreeg in 2004 te kampen met een oogembolie die zijn zicht ernstig aantastte. Met behulp van enkele technische hulpmiddelen wist hij  toch zijn werk te hervatten. Het toont alleen maar aan hoe gedreven Gerard Alsteens is, zelfs op de hoge leeftijd die hij intussen heeft bereikt. 

GAL’s engagement voor vrijheid en vrije meningsuiting, dat hij vele jaren lang via zijn cartoons vorm heeft gegeven, sluit perfect aan bij de waarden van onze universiteit. GAL is kritisch als het moet, grappig als kan en denkt altijd wars van elk vooroordeel. 

Met de VUB deel GAL zijn liefde voor Brussel  GAL heeft al meermaals te kennen gegeven dat hij nergens anders dan in Brussel zou willen wonen. Hij ziet Brussel als een soort laboratorium, een toetssteen voor de realiteit van de toekomst.

Gerard Alsteens mocht tijdens zijn lange carrière al heel wat prijzen en eretitels ontvangen. De Vrije Universiteit Brussel is de eerste universiteit om hem een eredoctoraat toe te kennen.

Lofrede door proxima Caroline Pauwels

Wie controleert de waarheid?

Op 3 mei organiseren VUB en ULB ‘Difference Day’ in Bozar. Op de Werelddag van de Persvrijheid staan we stil bij de vraag 'Wie controleert de waarheid?'. Twee journalisten die dagelijks hun leven riskeren om de waarheid aan het licht te brengen, krijgen tijdens Difference Day een eredoctoraat: de gerenommeerde oorlogsjournalist Rudi Vranckx en de Russische onderzoeksjournaliste Elena Milashina. Die dag houden studenten ook een speakers’ corner in de Ravensteingalerij en verkondigen ze vrij hun mening over thema’s zoals diversiteit, ecologie en ongelijkheid. Lees meer op VUB Today en ontdek het programma.

© Belga Image

Oorlogsjournalist Rudi Vranckx

Rudi Vranckx is een van de meest bekende Belgische journalisten. Dat heeft hij vooral te danken aan zijn unieke verslaggeving over internationale conflicten. Wat hem daarin bijzonder maakt is dat hij in zijn verslaggeving naar journalistieke meerwaarde zoekt door het menselijke aspect van de oorlog te belichten.

Vranckx is niet geïnteresseerd in spectaculaire beelden maar wel in het leren begrijpen van wat mensen drijft tot oorlog. Als geen ander beseft Rudi Vranckx welke gevaren er verbonden zijn aan populisme en propaganda in een gewapend conflict. In elk conflict waarover hij bericht moet hij omgaan met de eeuwige strijd tussen waarheid en misleiding. In elke oorlog zijn bronnen van nieuws vaak gekleurd. Het is aan de journalist om voldoende kritisch te blijven.

LOFREDE EN UITREIKING EREDOCTORAAT RUDI VRANCKX

Lofrede door VUB proximi prof. Joël Branson en prof. Marc Van Den Bossche. Uitreiking door de rectoren van de VUB en ULB, Caroline Pauwels en Yvon Englert.

Onderzoeksjournalist Elena Milashina

Elena Milashina is een Russische onderzoeksjournalist voor de onafhankelijke Russische krant Novaja Gazeta. Ze staat als onderzoeksjournalist bekend om haar uitgebreide onderzoek en kritische artikelen over de schending van mensenrechten en overheidscorruptie. Ze deed onder meer onderzoek naar de vervolging van LBHT in Tsjetsjenië en andere delen van de Russische Noordelijke Kaukasus.

Na de moord op haar collega Anna Politkovskaja in 2006, vervolgde Milashina haar werkzaamheden door te rapporteren over gedwongen verdwijningen, arbitraire arrestaties, buitengerechtelijke executies, martelingen en de vervolging van verwanten van vermeende opstandelingen.

Daarnaast werkt Milashina nauw samen met de onderzoekers van Human Rights Watch om de wreedheden vast te leggen die tijdens het conflict in 2008 tussen Rusland en Georgië in Zuid-Ossetië hebben plaatsgevonden. Samen met Human Rights Watch heeft zij zich ingezet om slachtoffers van mensenrechtenschendingen in Zuid-Ossetië, Tsjetsjenië en Dagestan te interviewen.

In oktober 2009 won ze de Human Rights Watch Alison Des Forges Award voor buitengewoon activisme. In 2013 ontving ze de International Women of Courage Award.

LOFREDE EN UITREIKING EREDOCTORAAT ELENA MILASHINA

Lofrede door ULB proxima Aude Merlin. Uitreiking door VUB en ULB rectoren, Caroline Pauwels en Yvon Englert.

Hulde aan vijf toppers uit het Zuiden

Ontwikkelingssamenwerking staat steeds hoger op de agenda van de Vlaamse universiteiten. Op 15 mei 2019 reiken de vijf Vlaamse universiteiten - voor de eerste keer in een gezamenlijke plechtigheid in de Brusselse BOZAR -  elk één eredoctoraat uit aan een persoon die zich verdienstelijk maakte binnen het domein van universitaire ontwikkelingssamenwerking. Want dit jaar viert VLIR-UOS -  Vlaamse Interuniversitaire Raad – Universitaire Ontwikkelingssamenwerking -  haar twintigste verjaardag. Lees het hele persartikel.

Maatschappelijk engagement

VLIR-UOS is een platform van het Vlaamse hoger onderwijs voor samenwerkingsprojecten tussen academici uit Vlaanderen en het Zuiden, en van beurzen voor studenten en professionals uit Vlaanderen en het Zuiden.

De eredoctoraten worden toegekend aan mensen uit het Zuiden, mensen die actief zijn binnen het domein van de universitaire ontwikkelingssamenwerking, en die wetenschappelijk en/of beleidsmatig werk met een belangrijke ontwikkelingsimpact verrichten. Academici uit Brazilië, Cuba, Liberia en DR Congo.

© Belga Image

José Ramón Saborido Loidi - Cuba

Het eredoctoraat van de VUB gaat naar José Ramón Saborido Loidi (Cuba). De professor was jarenlang rector van de Universidad Central de Las Villas (UCLV) en is momenteel minister van hoger onderwijs. Sinds 1998 werken de VUB en de andere Vlaamse universiteiten nauw samen met het Cubaanse hoger onderwijs. Saborido Loidi toonde zich altijd een enthousiast voorstander van die samenwerking met meer Cubaanse universiteiten dan zijn eigen UCLV.

Break down the walls

Onder de noemer Break down the walls reikte de Vrije Universiteit Brussel op 23 mei 2017 vijf eredoctoraten uit aan geëngageerde wetenschappers die hun eigen discipline overstijgen en aan personaliteiten die in de maatschappij grenzen hebben verlegd.

Deirdre N. McCloskey

De Amerikaanse econome Deirdre N. McCloskey (1942) is momenteel professor aan de University of Illinois at Chicago (UIC). Ze heeft het economisch onderzoek verrijkt en verbreed met nieuwe inzichten. De jongste jaren ligt haar focus op de rol die waarden en ideeën spelen in de historische ontwikkeling van markten.

“De meesten van mijn collega’s verspillen hun tijd”, stelde ze enkele jaren geleden in een interview met De Tijd. “Voor hen draait de markt alleen om vraag en aanbod en utiliteit. Maar er steekt mijns inziens ethiek in kapitalisme en kapitalisme op zijn beurt brengt morele waarden voort.”

De proximus van Deirdre McCloskey is prof. dr. Luc Hens van de faculteit Economische en Sociale Wetenschappen & Solvay Business School. Prof. Hens wijst op het belang van haar driedelig magnum opus ‘The Bourgeois Era’ (2006-2016). “Daarin benadrukt ze o.a. de grote rol van bourgeois values of burgerlijke waarden in de economie.”  

Deirdre McCloskey heette vroeger Donald.  “Mijn geslachtsverandering was zeker een extra impuls om los te komen van de zeer masculiene wereld van de economie, om er vervolgens vanop een afstand naar te kunnen kijken. Ik denk dat mijn huidige werk een synthese is van mijn hele intellectuele, persoonlijke en spirituele leven”, zei ze in De Tijd.

Lofrede door proximus Luc Hens

    

Paul Ginsparg

De Amerikaan Paul Ginsparg (1955) is een natuurkundige actief in het domein van de theoretische hoge-energiefysica (Cornell University). Maar hij is vooral bekend als de vader van het arXiv, een absolute pionier inzake open acces informatieverspreiding. Paul Ginsparg startte het arXiv in 1991. “Het betekende een ware revolutie in de overdracht van wetenschappelijke resultaten binnen de theoretische fysica”, zegt prof. Fysica Alexander Sevrin, die als proximus Ginsparg heeft voorgedragen.

In het vakgebied van Sevrin verschijnen alle papers op het arXiv vooraleer ze in reguliere wetenschappelijke tijdschriften terecht komen. De voorbije 25 jaar is het arXiv exlosief gegroeid en dominant geworden in de fysica, de sterrenkunde, de computerwetenschappen en meer en meer andere domeinen. In 2015 alleen al werden 105.000 nieuwe preprints gearchiveerd en meer dan 139 miljoen downloads geregistreerd. “Ik geloof dat weinig mensen zo’n grote impact hebben gehad op de verspreiding van wetenschappelijke resultaten als Paul Ginsparg”, stelt prof. Sevrin van de faculteit Wetenschappen en bio-ingenieurswetenschappen.

Lofrede door proximus Alexander Sevrin

       

Willem van Mechelen

De Nederlander Willem van Mechelen (1952) is hoogleraar Sociale Geneeskunde, met focus op de bedrijfs- en sportgeneeskunde (VU Amsterdam). Hij kan prat gaan op een indrukwekkende lijst van meer dan 550 wetenschappelijke publicaties. Hij is co-auteur van een artikel in het medisch-wetenschappelijk toptijdschrift The Lancet dat enkele maanden geleden verscheen met als titel ‘The economic burden of physical inactivity’. Het artikel kon rekenen op enorme internationale media-aandacht. Het onderzoek van Willem van Mechelen heeft betrekking op  gezondheidspreventie, sportletsels (preventie en behandeling) en de socio-economische aspecten van beweging. “Willem van Mechelen is iemand die ‘vrij van vooroordelen’ een duidelijke mening heeft en durft te handelen”, stelt prof. Inspanningsfysiologie Romain Meeusen, die optreedt als proximus namens de faculteit Lichamelijke Opvoeding en Kinesitherapie.

Lofrede door proximus Romain Meeusen

      

Gary T. Marx

De Amerikaanse socioloog Gary T. Marx (1938) is professor emeritus van het Massachusetts Institute of Technology (MIT). Hij zorgde voor grensverleggende inzichten in het onderzoek en het denken over surveillance. Hij verwierf grote bekendheid met zijn boek ‘Undercover: Police Surveillance in America’ (1988). Proximus prof. Serge Gutwirth van de faculteit Recht en Criminologie benadrukt dat “Gary Marx absoluut de eerste was om het undercoverthema diepgravend wetenschappelijk te onderzoeken. Vandaar heeft hij zijn focus uitgebreid naar privacy en surveillance.” Vorig jaar verscheen zijn magnum opus ‘Windows Into the Soul: Surveillance and Society in an Age of High technology’. Voor Gary Marx zijn surveillance en sociale controle op zich noch goed noch slecht, het hangt af van de context en het gedrag. Marx richt zich op alle mogelijke vormen van surveillance: door de overheid, door bedrijven en organisaties, maar net zo goed tussen mensen onderling. Marx' benadering is in die zin ook vernieuwend doordat ze inductief en “bescheiden analytisch" is, en zo de aangewende nieuwe technologieën zeer ernstig neemt.

Lofrede door proximus Serge Gutwirth

     

Jan Terlouw

Jan Terlouw (1931) staat wellicht het meest bekend als (jeugd)boekenschrijver, met klassiekers als Koning van Katoren en Oorlogswinter. Jan Terlouw groeide als kind op tijdens de tweede wereldoorlog en dat heeft een diepe indruk op hem gemaakt. 

Na zijn studie wis- en natuurkunde begon hij aan een succesvolle academische carrière. Zijn wetenschappelijke ingesteldheid heeft hem nooit meer losgelaten, ook niet in de jaren dat hij aan politiek deed, als een van de boegbeelden van de partij D66. Terlouw blijft zich eerst wetenschapper voelen, naar eigen zeggen omdat hij dat vak al uitoefende toen hij jong was en omdat zijn wetenschappelijke instelling wel het schrijven en zijn politieke carrière heeft beïnvloed, maar niet omgekeerd. 

De jongste jaren ijvert Terlouw zeer nadrukkelijk voor meer duurzaamheid en een langetermijnvisie op de klimaatproblematiek.  Zijn nieuwste boek “Het Hebzuchtgas” situeert zich helemaal in die problematiek.  In december vorig jaar deed Terlouw een aangrijpende oproep in de populaire talkshow De Wereld Draait Door, een oproep tegen de verwoesting van de aarde en voor het herstel van het vertrouwen tussen de mensen. 

Rector Caroline Pauwels is proxima van Jan Terlouw. “Hij past perfect bij het thema van onze eredoctoraten: Break down the walls. Terlouw is tegelijk wetenschapper, schrijver en (oud-)politicus. Dat is geen vanzelfsprekende combinatie, maar Terlouw slaagt erin om in alles wat hij doet een beetje politicus, schrijver en wetenschapper tegelijk te zijn.”

Emma Bonino en de inwoners van Lampedusa

De VUB reikt op woensdag 29 november een eredoctoraat uit aan de Italiaanse geëngageerde politica Emma Bonino en aan de inwoners van het eiland Lampedusa.

Emma Bonino (1948) is een van de belangrijkste figuren van het liberale radicalisme in de moderne geschiedenis van Italië. In 1994 werd Bonino Europees Commissaris. In die functie was ze bevoegd voor het vluchtelingenbeleid. Tussen 2006 en 2008 was ze minister van Europese Zaken en Internationale Handel in de regering-Prodi en tussen 2008 en 2013 vicevoorzitter van de Italiaanse Senaat. Ze lag mee aan de basis van de inwerkingtreding van het Internationaal Strafhof in Den Haag.

Emma Bonino is een activiste. Tijdens haar politieke carrière is ze meermaals in hongerstaking gegaan, o.a. voor de legalisering van abortus en voor de legalisering van euthanasie. Ze ijverde voor de afschaffing van de doodstraf en is oprichtster van No Peace Without Justice, een organisatie die ijvert voor de afschaffing van genitale verminking van vrouwen. Ze heeft zich altijd sterk ingezet voor gendergelijkheid. 

“Het is duidelijk dat Emma Bonino haar idealen bijzonder nauw aansluiten bij die van de VUB”, zegt proxima en vicerector Internationaal Beleid prof. Sonja Snacken.  De VUB wil Emma Bonino ook eren voor haar vastberaden inspanningen met betrekking tot migratie en vluchtelingen. Ook vandaag is ze nog steeds erg begaan met de vluchtelingenproblematiek.

Naast Emma Bonino krijgen ook de inwoners van Lampedusa een VUB-eredoctoraat. De jongste twee decennia zijn ongeveer 400.000 vluchtelingen op het eiland aangekomen, en spoelden duizenden drenkelingen aan op de kusten.  Dit heeft een grote impact op het leven van de inwoners van Lampedusa. Ze hebben als eilandbewoners en vissers altijd al een traditie gehad om mekaar te helpen. Hetzelfde doen ze nu voor de vluchtelingen die op Lampedusa aankomen. Een van de meest zichtbare inwoners in dit verhaal is dr. Pietro Bartolo. Hij heeft zich van in het begin ingezet om medische hulp te verstrekken aan de vluchtelingen. Hij heeft ten aanzien van de rest van Europa altijd de hulpvaardigheid van de inwoners van Lampedusa verdedigd. Dr. Bartolo zal op 29 november het eredoctoraat in ontvangst nemen namens de inwoners van Lampedusa.

Voices of Resistance

Op donderdag 3 mei 2018 ontvingen de Tunesische journalist en mensenrechtenactivist Sihem Bensedrine en de Burundese mensenrechtenactivist Pierre Claver Mbonimpa een gezamenlijk eredoctoraat van de Vrije Universiteit Brussel (VUB) en de Univérsité libre de Bruxelles (ULB). Beide eredoctores staan symbool voor de strijd om vrijheid van meningsuiting. De prijsuitreiking vond plaats in Bozar tijdens Difference Day, het jaarlijkse evenement ter gelegenheid van de Werelddag voor de persvrijheid.

Sihem Bensedrine

Sihem Bensedrine is een Tunesische journaliste en mensenrechtenverdediger. Sinds juni 2014 is ze voorzitter van de waarheids- en verzoeningscommissie Instance Vérité & Dignité die haar schouders zet onder verzoening in Tunesië na de democratische omwenteling die een einde maakte aan de dictatuur in het Noord-Afrikaanse land. Commissievoorzitter Bensedrine heeft de repressie zelf aan den lijve meegemaakt, maar ze stelt duidelijk dat het doel van de commissie niet wraak is, maar wel het vastleggen van getuigenissen voor de geschiedenis. “De Tunesiërs zijn tolerant, maar alleen als ze de waarheid kennen.”

Eerder kreeg Bensedrine al tal van andere internationale onderscheidingen als erkenning voor haar moed in het verdedigen en bevorderen van de persvrijheid. In 2012 ontving Sihem Bensedrine de Alison Des Forges Award van Human Rights Watch voor haar inzet voor de mensenrechten.

Pierre Claver Mbonimpa

Pierre Claver Mbonimpa is een Burundese mensenrechtenactivist. In augustus 2001 richtte hij de Association Burundaise pour la Protection des Droits Humains et des Personnes Détenues (APRODH) op. Daarvoor werkte hij als ambtenaar bij het ministerie van Economie en Financiën en vervolgens als politieagent bij de lucht- en douanepolitie. In deze functie werd hij ten onrechte beschuldigd en gearresteerd voor het bezit van een illegaal wapen.

Mbonimpa werd twee jaar opgesloten in het ‘Prison Centrale’ van Mpimba, van 1994 tot 1996. Tijdens die twee jaar gevangenisstraf onderging Mbonimpa vaak slagen en martelingen. Deze vreselijke ervaring zette hem ertoe aan om de APRODH vorm te geven. Mbonimpa kreeg veel doodsbedreigingen en op 3 augustus 2015 werd de mensenrechtenactivist in Bujumbura neergeschoten. Enkele dagen later kwam hij in België terecht voor verdere medische behandeling.

Sindsdien leeft hij in ballingschap in ons land. Hij ontving meerdere onderscheidingen, waaronder in 2016 de Alison Des Forges Award van Human Rights Watch.

Doctor Honoris Causa 2003 - 2019

Hieronder vindt u een overzicht van alle wetenschapperrs en persoonlijkheden die een eredoctoraat ontvingen van de Vrije Universiteit Brussel.

1993 - Nelson Mandela


Mandela had eigenlijk al een eredoctoraat aan de ULB, maar kon dat pas ontvangen na zijn vrijlating uit de gevangenis.

Op voorstel van de universiteit

  • Chris VAN DEN WYNGAERT, rechter Joegoslavië-tribunaal
  • Johan Olav KOSS, stichter, voorzitter en CEO, Right to Play
  • Jacques MOERAERT (ZAK), Cartoonist
  • Herman VAN VEEN, artiest, componist, schrijver en activist
  • Simone VEIL, gewezen voorzitter van het Europees parlement, lid van de Franse Conseil Constitutionnel
  • Nawal EL SAADAWI, Egyptische schrijfster en voorvechtster van vrouwenrechten
  • Frie LEYSEN, Directeur Young Arab Theatre fund, voormalig directeur van 'De Singel' en 'KunstenFESTIVALdesarts'
  • Prof. Dr. C. REEDIJK, Hoofdbibliothecaris ’s Gravenhage
  • Dhr. H. STORCK, Cineast
  • Prof. Ir. A. JAUMOTTE (Université Libre de Bruxelles)
  • Dhr. H. PEREZ DE CUELLAR (Secretaris-Generaal van de Verenigde Naties)
  • Dhr. M. DE WILDE (journalist – BRT)
  • Dhr. G. WALSCHAP (schrijver – Brussel)
  • Dhr. P. BOULEZ (componist-dirigent, Parijs)
  • Dhr. V. LEGLEY (musicus)
  • Cdt. J.Y. COUSTEAU (oceanograaf – Parijs)
  • Dhr. Chico MENDEZE FILHO (Braziliaanse vakbondsleider)
  • Dhr. Alexci YABLOKOV (volksafgevaardigde, voorzitter comité voor ecologie, Opperste Sovjet USSR)
  • Dhr. Willy BRANDT (Gewezen kanselier Duitse Bondsrepubliek)
  • Dhr. Vaclav HAVEL (President voormalig Tsjechoslowakije)
  • Dhr. F.W. DE KLERK (Voormalig Staatspresident en huidig Vice-president Zuid-Afrika)
  • Dhr. N.R. MANDELA (President van Zuid-Africa)
  • Mevr. Anne theresa DE KEERSMAEKER (choreografe, artistiek directeur Rosas)
  • Prof. Dr. Peter PIOT (directeur Aidsbestrijdingsprogramma van de Verenigde Naties)
  • Prof. Dr. Ilya PRIGOGINE (Nobelprijs voor Scheikunde 1977)
  • Sir Peter USTINOV (Ambassadeur Unicef)
  • Mevr. Shulamit ALONI (Israëlisch advocaat en politica, activiste voor burgerrechten en gewezen minister van onderwijs en cultuur 1992-1993)
  • Prof. Dr. Hanan ASHRAWI (gewezen woordvoerster van de PLO en voormalig minister van hoger onderwijs in het Palestijne Kabinet)
  • Lord Yehudi MENUHIN (violist en strijdend humanist)
  • Prof. Dr. Sadako OGATA (Hoge commisaris voor de vluchtelingen van de Verenigde Naties)
  • Mevr. Lydia CHAGOLL (balletdanseres, choregrafe, danspedagogie, schrijfster, cineaste)

2001


Jazzmuzikant en mondharmonicaspeler Toots Thielemans is de eerste die van de twee Brusselse universiteiten, VUB en ULB, een gezamenlijk eredoctoraat ontvangt.

2013


Hoe gender-analyse, toegepast op wetenschap & technologie, nieuwe onderzoeksmogelijkheden creëert? Het levert wetenschapshistorica Londa Schiebinger een eredoctoraat op.

  • Toots THIELEMANS
  • Dario FO (Nobelprijs literatuur 1997)
  • Dr. Hans BLIX (chef van VN-wapeninspecteurs in Irak)
  • Daniël BARENBOIM (pianist en dirigent)
  • Richard DAWKINS (Charles Simonyi Professor of the Public Understanding of science, University of Oxford )
  • Nathan RAMET (Voorzitter Joods Museum voor Deportatie en Verzet)
  • Sonia GANDHI, voorzitster Indiase congrespartij
  • Prof. dr. Marleen TEMMERMAN (UGent)
  • Eddy MERCKX
  • Fatou BENSOUDA
  • Prof. dr. Londa SCHIEBINGER (Stanford University)
  • Francisca ANYANGO
  • Marie LEVENS
  • Lucie VAN CROMBRUGGE
  • Dr. Willy PEERS
  • Jan TERLOUW, wetenschappers, jeugdboekenschrijver, (oud-)politicus
  • Emma BONINO, mensenrechtenactiviste, en de inwoners van Lampedusa
  • Sihem BENSEDRINE, journaliste en mensenrechtenverdediger
  • Pierre Claver MBONIMPA, mensenrechtenactivist
  • Hans ROSLING, Ola Rosling en Anna Rosling Rönnlund
  • Gerard ALSTEENS (GAL), politiek tekenaar
  • Robbert DIJKGRAAF, fysicus en wetenschapscommunicator (Princeton)

2011


Eddy Merckx ontvangt zijn eredoctoraat voor zijn uitzonderlijke sportprestaties en bijdrage tot de democratisering en popularisering van de (wieler)sport.

2011


Gynaecologe & politica Marleen Temmerman & professoren Levy, Soukoulis & Horowitz voor hun bijdrage op academisch, wetenschappelijk of maatschappelijk vlak.

Karine Chemla, 2019: "If you look at how people have tried to solve mathematical problems, and the unbelievable, unexpected concepts that they’ve discovered, you can’t help but see beauty in that human creativity."

Op voorstel van de faculteit Letteren en Wijsbegeerte

  • Prof. Dr. ALER (Amsterdam)
  • Prof. Dr. B. SLICHER VAN BATH (Amsterdam)
  • Prof. Dr. J. KAMERBEEK (Amsterdam)
  • Prof. Dr. R. POMEAU (Sorbonne)
  • Prof. Dr. J. FISHMAN (New York)
  • Prof. Dr. J. BIALOSTOCKI (Warschau)
  • Prof. Dr. V. KARAGEORGHIS (Cyprus)
  • Prof. Dr. Chr. WOLF (Berlijn)
  • Prof. Dr. G. PARKER (Illinois)
  • Mevr. AUNG SAN SUU KYI (Birma), Nobelprijs voor de Vrede 1991
  • Richard RORTY (Stanford)
  • Prof. Dr. Karine CHEMLA

Op voorstel van de overlegstructuur Humane Wetenschappen

  • Prof. dr. Noam CHOMSKY
  • Prof. dr. Wolfgang MACKIEWICZ (Freie Universität Berlin)
  • Prof. dr. Peter BURKE (Cambridge University)

Op voorstel van de faculteit Recht en Criminologie

  • Prof. Dr. J. CARBONNIER (Parijs)
  • Prof. Dr. H. MAAS (Leiden)
  • Prof. Dr. E. STEIN (Michigan)
  • Prof. Dr. G. BAUMGARTEL (Keulen)
  • Prof. Dr. E. LUYTEN (Nijmegen)
  • Prof. Dr. H. ANHUM (Amsterdam)
  • Prof. Dr. L. SOHN (Georgia)
  • Prof. Dr. P. CRAMER (Giessen)
  • Prof. Dr. Th. BUERGENTHAL (George Washington University)
  • Prof. Dr. August Cornelis 't HART (Rijksuniversiteit Leiden)
  • Em. Prof. Dr. Gary T. MARX (Massachusetts Institute of Technology)

Op voorstel van de faculteit Economische, Sociale en Politieke wetenschappen

  • Prof. Dr. J. PEN (Groningen)
  • Prof. Dr. H. THEIL (Chicago)
  • Prof. Dr. B. ROY (Parijs)
  • Prof. Dr. H. MILLER (Georgia)
  • Prof. Dr. J. ZIMMERMAN (Aken)
  • Prof. Dr. J. COLEMAN (Chicago)
  • Prof. Dr. S.M. LIPSET (Stanford)
  • Prof. Dr. P. NIJKAMP (Amsterdam)
  • Prof. Dr. R. PALMER (Pennsylvania)
  • Prof. Dr. N.B. RYDER (Princeton)
  • Prof. Dr. J. STENGERS (Brussel)
  • Prof. Dr. A.H.G. RINNOOY KAN (Erasmusuniversiteit Rotterdam)
  • Prof. Dr. B.S. FREY (University of Zurich)
  • Prof. dr. Deirdre N. McCLOSKEY (University of Illinois at Chicago - UIC)

Op voorstel van de overlegstructuur Humane Wetenschappen

  • Prof. Dr. D. L. HOROWITZ (Duke University)

Op voorstel van de faculteit Psychologie en Educatiewetenschappen

  • Prof. Dr. J. BRUNER (Oxford)
  • Prof. Dr. K. GOTTSCHALDT (Göttingen)
  • Prof. Dr. P. ARGYLE (Oxford)
  • Prof. Dr. R. HARRE (Oxford)
  • Prof. Dr. H. MATURANA (Chili)
  • Prof. Dr. A.F. SANDERS (Amsterdam)
  • Prof. Dr. J. RISPENS (Leiden)
  • Prof. Dr. J.N. BUTCHER (Minneapolis)
  • Prof. Dr. H. DYSERINCK (Aken)
  • Prof. Dr. Th. MILLON (University of Miami)
  • Prof. Dr. S. HEGARTY (National Foundation for Educational Research, U.K.)
  • Prof. Dr. P. SESHAIYER (George Mason University, V.S.)

Op voorstel van de overlegstructuur Humane Wetenschappen

  • David Garland, New York University, School of Law
  • Bruno S. Frey, Universität Zürich, Institut für Empirische Wirtschafsforschung
  • Prof. dr. Michael POSNER, professor Psychology, Department of Psychology, University of Oregon.
  • Prof. dr. Carol GILLIGAN (New York University)

Op voorstel van de faculteit Wetenschappen

  • Prof. Dr. H. FREUDENTHAL (Utrecht)
  • Prof. Dr. R. PORTER (Oxford)
  • Prof. Dr. R. DUBELCCO (San Diego)
  • Prof. Dr. A. PELCKZYNSKI (Warschau)
  • Prof. Dr. D. MINSKY (Massachussetts)
  • Prof. Dr. P. DELIGNE (Princeton)
  • Prof. Dr. V.J. HRUBY (Arizona)
  • Prof. Dr. R. JEENER (Université Libre de Bruxelles)
  • Prof. Dr. A. RAMESH (Madras)
  • Prof. Dr. G.M. ROSENBLATT (Lawrence Berkely Laboratory)
  • Prof. Dr. G. CHARPAK (CERN Genève), Nobelprijs voor fysica 1992
  • Prof. Dr. Alan Roy FERSHT (Cambridge University, U.K.)
  • Pattie MAES (MIT Media Laboratory)
  • Prof. Dr. Paul GINSPARG (Cornell University)

Op voorstel van de overlegstructuur Exacte Wetenschappen

  • Ad Bax, National Institute of Health, Bethesda
  • Dhr. Richard STALLMAN (voorvechter van de GNU Public License)
  • Prof. dr. Robert BROUT en prof. dr. François ENGLERT (Université Libre de Bruxelles)
  • Costas SOUKOULIS (Iowa State University, Universiteit van Kreta)
  • Cecilia JARLSKOG (Lund University)

In 2013 ontvangt Kim Clijsters een eredoctoraat voor de rol die ze als ambassadrice voor de sport vervulde en voor de manier waarop ze een topsportcarrière heeft gecombineerd met een gezin.

Op voorstel van de faculteit Geneeskunde en Farmacie

  • Prof. Dr. P. GAILLARD (Leiden)
  • Prof. Dr. C. HEDINGER (Zürich)
  • Prof. Dr. D. DONIACH (London)
  • Prof. Dr. J. ROBERTSON (Glasgow)
  • Prof. Dr. R. EDWARDS (Cambridge)
  • Prof. Dr. E. GARFIELD (Pennsylvania)
  • Prof. Dr. Med. Em. B. FOLKOW (Universität of Göteborg)
  • Prof. Dr. Med. Em. M.E. MULLER (Universität Berlin)
  • Prof. Dr. Med. M.G. ROSSMANN (Purdue University - West Lafayette)
  • Prof. Dr. Med. H.N. WAGNER (John Hopkins University - Baltimore)
  • Prof. Dr. D. COLLEN (Katholieke Universiteit Leuven)
  • Prof. Dr. Ralph L. STEINMAN (Rockefeller University, U.S.A.)
  • Dr. Brian DURIE en Susie DURIE (Internaionam Myeloma Foundation, U.S.A)

Op voorstel van de overlegstructuur Medische Wetenschappen

  • Prof. Dr. Daniel R. Gould, Michigan State University, College of Education, Institute for the Study of Youth SportsGeneeskunde
  • Prof. dr. Alan TROUNSON (Monash University)
  • Prof. dr. Martin RAFF, professor of Biology, Biology Departement, University College Londen
  • Prof. dr. Ronald LEVY (Stanford University)
  • Prof. Dr. Lindsay CARTER (San Diego State University)
  • Kim Clijsters
  • Prof. dr. Luigi Naldini (San Raffaele Scientific Institute)

Sir Patrick Stewart, Brits acteur bekend vanwege zijn vertolking van kapitein Jean-Luc Picard in Star Trek, krijgt in 2015 een eredoctoraat omwille van de toonaangevende rol die hij en de science fictionreeks gespeeld hebben als inspiratiebron voor ingenieurs en onderzoekers in spe.

Op voorstel van de faculteit Ingenieurswetenschappen

  • Prof. Dr. J. BESSELING (Delft)
  • Prof. Dr. K. MISLOW (Princeton)
  • Prof. Dr. P. ROWE (London)
  • Prof. Dr. O. ZIENKIEWICS (Swansea)
  • Prof. Dr. H. BRINSON (Virginia)
  • Prof. Dr. J. BAILEY (California Institute of Technology)
  • Prof. Dr. W. LEONHARD (Braunschwieg)
  • Prof. Dr. P. EYKHOFF (Technische Universiteit Eindhoven)
  • Prof. Em. Dr. Ir. J. KESTENS (Université Libre de Bruxelles)
  • Prof. Dr. B. VAN LEER (University of Michigan)
  • Prof. dr. Michel GEVERS (Université Catholique de Louvain)
  • Prof. Dr. Z. HASHIN (Universiteit van Tel-Aviv)
  • Prof. Dr. D. MILLER (Stanford University)  
  • Prof. Dr. Freddy VAN OYSTAEYEN (Universiteit Antwerpen)

Op voorstel van de overlegstructuur Exacte Wetenschappen

  • Dhr. Burt RUTAN, Lid van de National Academy of Engineering", oprichter van Scaled Composites Incorporated, California
  • Sir Patrick Stewart

Op voorstel van de faculteit Lichamelijke Opvoeding en Kinesitherapie

  • Prof. Dr. W. HOLLMAN (Keulen)
  • Prof. Dr. Med. I. CAPLAN (Universidade de Buenos Aires)
  • Prof. Dr. Em. J. DUMAZEDIER (Université René Descartes - Sorbonne, Paris)
  • Prof. Dr. J. POORTMANS (Université Libre de Bruxelles)
  • Prof. Dr. St. BLAIR (Cooper Institute for Aerobics Research in Dallas - Texas)
  • Prof. Dr. M. SOLOMONOV (Louisiana State University, New Orleans)  
  • Prof. dr. Thomas REILLY (John Moores University , Liverpool)
  • Porf dr. Willem VAN MECHELEN (VU Amsterdam)

Op voorstel van Vesalius College

  • Prof. Dr. A. GIDDENS (University of Cambridge)

Prof dr. John Gurdon, Britse ontwikkelingsbioloog en bekend voor zijn pioniersrol op het vlak van onderzoek naar nucleaire transplantatie en klonen en stamcelonderzoek, ontvangt in december 2009,op voordracht van de VUB en ULB samen, zijn eredoctoraat.

Op voorstel van Université Libre de Bruxelles

  • Sir John B. Gurdon, University of Cambridge, Gurdon Institute