logo

U bent hier

Debat ‘meertalige superdiversiteit’ over Brussel druk bijgewoond

“In Brussel hebben we veel te weinig aandacht voor de thuistaal van de jongeren.” Dat was een van de conclusies van het debat ’Meertalige superdiversiteit’ dat vorige week dinsdag plaatsvond in het Vlaams-Nederlands Huis deBuren. Het debat kaderde in de Calewaert-leerstoel ‘Brussel, wereldstad in wording’, met sociaal geograaf prof. Eric Corijn als leerstoelhouder. “Hét kenmerk van Brussel is net dat Zinneke, dat meertalig en hybride is”, stelde Corijn in zijn inleiding.

Ruim 120 geïnteresseerden woonden een geanimeerd panelgesprek bij met VUB-taalsocioloog Rudi Janssens, onderzoeker Esli Struys en prof. Alex Housen, allebei van de VUB-vakgroep Taal- en Letterkunde, directeur van de EhB-lerarenopleiding Walentina Cools en politiek filosoof en activist Blehri Lleshi.

Verschil

Volgens leerstoelhouder Eric Corijn komt de institutionele vormgeving van het gewest met twee taalgemeenschappen niet meer overeen met de sociologie van de stad. “Er zijn steeds meer meertalige individuen in deze stad. We moeten leren samenleven op basis van verschil en niet op basis van gemeenschappelijkheid.”

Prof. Alex Housen is coördinator van het zogeheten Marnixplan dat individuele meertaligheid tracht te bevorderen.  “Meertaligheid is niet de taak van het onderwijs alleen, maar is ook een zaak van de gezinnen en het verengingsleven.”

Slimmer door meertaligheid

Onderzoeker Esli Struys brak een lans voor meertalig onderwijs, waar ook niet-taalvakken in een andere taal kunnen onderwezen worden. “In een eentalige schoolcontext wordt meertaligheid als een probleem gezien. Wetenschappelijk onderzoek heeft nochtans aangetoond dat vlot van de ene taal naar de andere switchen gepaard gaat met meer  flexibiliteit in het cognitief functioneren.” Meertaligheid maakt dus slimmer.

Voor Walentina Cools van de EhB-lerarenopleiding moeten we af van de leraar die alleen voor de klas staat, maar zouden leerkrachten meer in teamverband moeten werken. Dan kan je  meertaligheid inbouwen en hoeft ook niet elke leraar perfect Nederlandstalig te zijn. 

Mobiliteit

Taalsocioloog Rudi Janssens benadrukte dat de Brusselse samenleving meer een verhaal is van mobiliteit dan van migratie. “Mensen komen en gaan, ze blijven hier niet voor de rest van hun leven.” Het aantal talen dat in Brussel gesproken wordt is de voorbije jaren fors toegenomen. In onze steekproef van 2500 mensen hebben we nu al 110 verschillende talen. Een decennium geleden waren er dat nog maar een 70-tal.”  

Politiek filosoof Bleri Lleshi vindt dat we in België “bijzonder slecht bezig zijn. Nergens in Europa scoren kinderen met een migrantenachtergrond zo slecht in het onderwijs.” Leerlingen verbieden om een andere taal te spreken op school – zoals nu vaak het geval is – werkt volgens Llesi contraproductief.

Kortom, de meertalige superdiversiteit is al een feit in de Brusselse straten, nu moet alleen het beleid nog volgen.

In het volgende debat neemt de Calewaert-leerstoel Brussel als internationale hoofdstad onder de loep. Onder de titel ‘Becoming a genuine capital of Europe’ vindt op dinsdag 18 maart om 19 uur een Engelstalig panelgesprek plaats in zaal BOX van de KVS.

Slotdebat: allen daarheen!

Apotheose van de lezingen- en debattenreeks over ‘Brussel, wereldstad in wording’ wordt een groot slotdebat met de Vlaamse partijvoorzitters op donderdag 3 april in aula QA op campus Etterbeek. Ze krijgen de prangende vraag voorgeschoteld: wie laat Brussel wel/niet los? Welk Brussel willen de Vlaamse partijen in een land waarvan de deelstaten steeds meer autonomie krijgen. Het antwoord op die vraag is ook van groot belang voor de toekomst van onze eigen VUB. Politicoloog Dave Sinardet modereert.