logo

Algemene gegevens

Hier vind je algemene informatie over de opleiding Master of Arts in de archivistiek: erfgoed- en hedendaags documentbeheer aan de VUB.

Opleidingspagina

Klik door naar de opleidingspagina van de

Leerresultaten

Klik door naar de beoogde leerresultaten van de

KWALITEIT VAN DE OPLEIDING Master of Arts in de archivistiek: erfgoed- en hedendaags documentbeheer

De opleiding Master of Arts in de archivistiek: erfgoed- en hedendaags documentbeheer (hierna archivistiek) is een unieke opleiding in Vlaanderen, ontstaan uit een samenwerkingsverband tussen de VUB, KU Leuven, UGent en UA. De opleidingsraad wenst studenten met een kritische houding af te leveren  die goed voorbereid zijn op de arbeidsmarkt. Studenten krijgen de mogelijkheid om theorie en praktijk te koppelen in de uitgebreide stage. Deze geïntegreerde aanpak is een van de sterktes van de opleiding. Daarnaast behoren de betrokkenheid en deskundigheid van de docenten ook tot de troeven van deze master-na-master.  

De opleiding archivistiek is uniek in Vlaanderen

Leerresultaten en profilering

De opleiding Master of Arts in de archivistiek: erfgoed- en hedendaags documentbeheer (hierna archivistiek) is een unieke opleiding in Vlaanderen, ontstaan uit een samenwerkingsverband tussen de VUB, KU Leuven, UGent en UA. Er wordt binnen deze ManaMa zowel aandacht besteed aan de theorieën en methodologieën met betrekking tot archivistiek, erfgoed- en documentbeheer, alsook aan informatiemanagement, archiveringsstrategieën, selectie, materiële bewaring en digitalisering, wetgeving en diverse problematieken uit het werkveld.

De leerresultaten werden in de loop van academiejaar 2016-2017 geherformuleerd. Ze beantwoorden aan de bepalingen uit de Codex Hoger Onderwijs, de Vlaamse Kwalificatiestructuur en de vijf pijlers van de VUB visie op onderwijs. De leerresultaten werden goedgekeurd door de Faculteitsraad en Onderwijsraad. Ze drukken een combinatie uit van methodologische, academische en praktijkgerichte aspecten.

De opleidingsraad wenst studenten af te leveren die een kritische houding aannemen en die zich in praktijksituaties kunnen handhaven. Door de ontwikkelingen van de laatste decennia op het vlak van digitalisering en automatisering werd er een extra dimensie toegevoegd aan de opleiding. De opleidingsraad stelt voorop dat studenten in staat zijn om archivistische principes toe te passen bij het beheren van de klassieke papieren archieven en het erfgoed, maar tegelijk de vertaling te kunnen maken naar de digitale wereld en in samenspraak met informatici systemen voor digitaal archiefbeheer te bedenken.

Na hun afstuderen zijn studenten in staat om te functioneren als archivaris, als erfgoed- en documentbeheerder. Gezien de professionalisering van de erfgoedsector en de toenemende vraag naar documentbeheerders door de automatisering leidt het diploma zowel naar klassieke als nagenoeg onbekende beroepen, die aan belang winnen. 

De combinatie van theoretische en praktische inhouden is een sterkte van de opleiding

Curriculum

De opleiding is opgebouwd uit drie onderdelen: algemene archivistische opleidingsonderdelen, keuze-opleidingsonderdelen en een geïntegreerde masterproef en stage. Studenten volgen de verplichte opleidingsonderdelen aan de VUB. De te kiezen opleidingsonderdelen kunnen opgenomen worden aan de VUB of aan de partnerinstellingen. Naast de theoretische inhouden is er aandacht voor de verwerving van praktische vaardigheden en technieken via het werkcollege en de stage. Deze combinatie van theoretische en praktische inhouden in de opleidingsonderdelen wordt beschouwd als een sterkte van de opleiding. Voor verdere academische verdieping kiest de opleidingsraad ook voor het creëren van extra ruimte voor uitdiepende modules.

De opleidingsraad beschikt over een recente opleidingsmatrix. Deze werd besproken op de opleidingsraad waar werd vastgesteld dat alle leerresultaten afgedekt worden. Doorheen de opleiding wordt gebruikt gemaakt van een variatie aan werkvormen.

een variatie aan evaluatievormen

Evaluatiebeleid

De opleidingsraad kiest voor een variatie aan evaluatievormen: in 50% van de opleidingsonderdelen wordt gebruik gemaakt van een mondeling examen, in de andere 50% een schriftelijk examen/verhandeling of een groepsopdracht. Deze evaluatievormen worden onder meer aan de studenten gecommuniceerd via de fiches van de opleidingsonderdelen. Studenten ontvangen voor het uitwerken van de masterproef en de stage ook richtlijnen van de opleidingsraad. Daarnaast werkt de opleidingsraad aan het opleidingsspecifieke evaluatiebeleid in aansluiting op het centrale evaluatiebeleid van de VUB.  

Tevredenheid studenten

In de studentenfeedback beoordelen de studenten hun onderwijs. Hieronder worden de resultaten weergegeven voor de laatste twee semesters waarvoor resultaten beschikbaar waren bij het opstellen van dit rapport.

Master Archivistiek

Deelname:

2016-2017 semester 2: 25% (8/32)

2017-2018 semester 1: 48,48% (16/33)

De resultaten van de studentenfeedback laten zien dat de studenten over het algemeen tevreden zijn over de opleiding, met als hoogste scores de inhoud en de docenten.

de docenten zijn actief in het werkveld, zijn zeer benaderbaar en vertonen een hoge betrokkenheid

Docenten

Uit de studentenfeedback en het focusgesprek met studenten blijkt dat studenten zeer tevreden zijn over hun docenten, specifiek omdat de docenten ook actief zijn in het werkveld, omdat zij zeer benaderbaar zijn en omdat zij een hoge betrokkenheid vertonen. Volgens de studenten zijn de docenten goed op de hoogte van wat er leeft onder de studenten. Sedert het najaar van 2015 voldoet het zelfstandig academisch personeel aan de vereisten die beschreven worden in de competentietoets.

Om de opleidingsonderdelen op elkaar af te stemmen, komen de docenten bij aanvang van het academiejaar samen.

De opleiding beschikt over een beperkt docentenkader van 0,7 VTE. De docenten zijn aangesteld aan de VUB of de partnerinstellingen. Er worden ook regelmatig gastdocenten uit de praktijk aangetrokken. Dat neemt niet weg dat het personeelskader een zware werklast ervaart. De opleidingsraad zoekt naar manieren om de werkdruk van de docenten te verlichten.

Voorzieningen en studiebegeleiding

Zowel op centraal niveau als op het niveau van de opleiding is er aandacht voor de begeleiding en ondersteuning van studenten. Studenten geven aan dat het contact met docenten zeer laagdrempelig is en dat zij bij hen terecht kunnen met hun vragen. Daarnaast kunnen studenten steeds terecht bij de Studiebegeleiding of bij de studietrajectbegeleider. Studenten geven aan hier minder nood aan te hebben, gezien het contact met de docenten en de aard van de opleiding. Ze voelen zich voldoende vertrouwd met universitaire studies om de opleiding succesvol af te ronden zonder intensieve begeleiding.

De studenten geven ook aan dat de interuniversitaire aard van de opleiding een aantal administratieve en praktische uitdagingen met zich mee kan brengen.

De opleidingsraad ontwikkelt een visie op studiemateriaal.

Instroom

De inschrijvingscijfers variëren van jaar tot jaar, met een gemiddelde van 35 ingeschreven studenten per academiejaar. In 2015-2016 en 2016-2017 lag het inschrijvingscijfer iets lager, wat toegeschreven kan worden aan de verhoging van het inschrijvingsgeld. De opleidingsraad heeft met ingang van het academiejaar 2018-19 het voorbereidingsprogramma vervangen door een instroming op dossier om een ruimere instroom mogelijk te maken en zo te beantwoorden aan nieuwe tendensen op de arbeidsmarkt.

Studiesucces

Het studierendement is betrekkelijk hoog. Ook de doorlooptijd is iets beter dan het gemiddelde van master-na-masteropleidingen aan de VUB. De afgelopen jaren rondde de helft van de studenten de opleiding af in één jaar.

Studenten komen tijdens de opleiding uitgebreid in contact met het werkveld

Uitstroom, alumni en relatie met het werkveld

Er is een sterke band tussen de actoren binnen de opleiding archivistiek en het werkveld. Studenten komen tijdens de opleiding al uitgebreid in contact met het werkveld via de stage. De stage heeft tot doel de verworven inzichten uit te proberen en af te toetsen aan de praktijk. De opleidingsraad heeft een uitgebreid netwerk in het werkveld via onderzoekslijnen. Bovendien staan alle betrokken docenten zelf in de praktijk. De sterke betrokkenheid tussen docent en student blijft ook behouden na de studies. Dit blijkt uit de hoge responsgraad op de alumnibevraging en de actieve alumnivereniging. De alumnivereniging organiseert jaarlijks een studiedag voor haar leden en bovendien alumnidagen voor jong afgestudeerden, getiteld ‘de archivaris op schoot’. Tijdens de alumnibevraging werd de kwaliteit van de opleiding gewaardeerd door de ondervraagden.

Studenten vinden relatief snel werk. Ze stromen uit naar wetenschappelijke instellingen, archieven (bij de overheid, in musea,…), administraties en naar de erfgoedsector. De opleidingsraad schat dat twee derden van de alumni aan de slag gaat in het werkveld van de archivistiek.

Internationalisering

De leerresultaten van de opleiding archivistiek maken melding van aandacht voor recente internationale ontwikkelingen en voor internationaal erkende standaarden. Een onderdeel van een verplicht vak wordt in het Engels gedoceerd en de vakinhouden hebben regelmatig een internationale oriëntering. Via een keuzevak aan de ULB of via stageplaatsen in Nederland of bij instellingen van de Europese Unie kunnen studenten zelf een bijkomende internationale dimensie toevoegen aan hun pakket. In het verleden werd een aantal keer een summerschool georganiseerd.

Momenteel vindt er verkennend onderzoek plaats naar extra samenwerkingsverbanden. De opleidingsraad hoopt door nationale of internationale samenwerking een breder kader te creëren en bovendien studenten meer kansen te bieden om naar het buitenland te gaan.

Communicatie

Gezien de bereikbaarheid van de docenten krijgen studenten makkelijk antwoorden op vragen en verloopt de communicatie via informele weg doorgaans goed. Er zijn vanwege het interuniversitaire karakter van de opleiding regelmatig organisatorische en communicatieve problemen, waaronder het lessenrooster, de timing van de stage en masterproef en de afstemming met de partnerinstelling.

Werking opleidingsraad

De opleidingsraad bevordert en bewaakt de kwaliteit van de opleiding(en). De opleidingsraad tekent de visie uit en formuleert onder meer voorstellen over de inhoud, de vorm, de samenhang en de studeerbaarheid van de programma’s.

Een interuniversitaire stuurgroep superviseert de participatie van de deelnemende universiteiten en het  globale beleid.

 

 

---------------------------------------------------

Dit rapport is gebaseerd op de resultaten van een kwaliteitsbeoordeling, die plaatsvond op 20 maart 2017.  Hierbij waren vertegenwoordigers van de opleidingsraad aanwezig, inclusief studenten,  naast interne en externe peers en experten en een alumna.

Tekst goedgekeurd door de Academische Raad op 1 oktober 2018.