logo

Algemene gegevens

Hier vind je algemene informatie over de opleidingen wijsbegeerte en moraalwetenschappen aan de VUB.

Opleidingspagina

Klik door naar de opleidingspagina van de

  • Bachelor of Arts in de wijsbegeerte en de moraalwetenschappen (180 ECTS)
  • Master of Arts in de wijsbegeerte en de moraalwetenschappen (60 ECTS)

Cijfers

Klik door naar cijfergegevens die beschikbaar worden gesteld op de pagina 'Opleiding in cijfers' van de Vlaamse overheid, Onderwijs & Vorming:

Kwaliteit van de opleidingen wijsbegeerte en moraalwetenschappen

De bachelor- en masteropleidingen in de wijsbegeerte en de moraalwetenschappen zijn uniek in Vlaanderen. De opleidingen sluiten bovendien zeer nauw aan bij de waarden van de VUB. In het curriculum gaat veel aandacht uit naar multidisciplinariteit. De studenten waarderen de toegankelijkheid van de docenten. De opleidingen trekken niet alleen reguliere, maar ook werkstudenten aan.

unieke positie in het Vlaamse onderwijslandschap

Leerresultaten en profilering

De bachelor- en masteropleidingen in de wijsbegeerte en de moraalwetenschappen nemen een unieke positie in het Vlaamse onderwijslandschap, gezien de combinatie van wijsbegeerte en moraalwetenschappen in één opleiding en het aanbod rond humanistiek. Humanistiek wordt door de opleidingsraad beschouwd als een nieuwe menswetenschap die zeer interdisciplinair is en die nadrukkelijk een grote praktijkcomponent heeft.

De leerresultaten werden tijdens academiejaar 2016-2017 besproken en geüpdatet. Bij het opstellen van de leerresultaten werd rekening gehouden met de vijf pijlers uit de VUB Visie op onderwijs, de domeinspecifieke leerresultaten, Art. II.141 uit de Codex Hoger Onderwijs en de Vlaamse Kwalificatiestructuur.

De opleidingsraad draagt constructief en specifiek bij tot de missie en waarden van de VUB, zowel in theorie als in de praktijk. Voornamelijk de principes van vrij onderzoek en de aandacht voor humanistische waarden staan daarbij centraal en moeten volgens de opleidingsraad in het bijzonder in de opleidingen wijsbegeerte en moraalwetenschappen vormgegeven worden. Concreter nog wordt ingezet op de individuele emancipatie van de studenten, wereldburgerschap en sociaal engagement voor een duurzame en humane maatschappij. De voorbereiding op een professionele loopbaan is voornamelijk zichtbaar in de vorm van voorbereiding op leraarschap niet-confessionele zedenleer en van stagemogelijkheden voor humanistisch consulenten.

Curriculum

Sinds academiejaar 2017-2018 is de volledige bacheloropleiding vernieuwd. Samen met de andere bachelorprogramma’s van de faculteit Letteren en Wijsbegeerte werd de opleiding omgevormd naar een structuur waar in het eerste jaar van het modeltraject een gemeenschappelijke module van 24 ECTS (5 opleidingsonderdelen) wordt aangeboden. In samenwerking met de opleidingen geschiedenis en kunstwetenschappen & archeologie werd een opleidingsonderdeel rond onderzoeksmethoden voor de menswetenschappen ingericht. De andere opleidingsonderdelen zijn specifiek voor studenten wijsbegeerte en moraalwetenschappen. In de tweede en derde fase van het modeltraject is de mogelijkheid tot het opnemen van keuzevakken ingeperkt en werd er ruimte gecreëerd voor een module (2x12 ECTS) van een andere opleiding. Dit aanbod benadrukt enerzijds de multidisciplinariteit en maakt anderzijds een flexibele overstap naar een andere opleiding mogelijk.

De masteropleiding bestaat uit twee afstudeerrichtingen, moraalwetenschappen en humanistiek enerzijds en wijsbegeerte anderzijds. In laatstgenoemde afstudeerrichting hebben studenten de keuze om zich te specialiseren in logica en wetenschapsfilosofie of in media-, cultuur en politieke filosofie. Beide modules zijn sterk gelieerd aan de onderzoeksdomeinen van de docenten. Studenten moeten uit beide modules opleidingsonderdelen opnemen.  Vanaf academiejaar 2017-2018 kunnen studenten ook kiezen voor de tweejarige interuniversitaire Research Master in Philosophy in samenwerking met UGent en UA.

De opleiding beschikt over een opleidingsmatrix. Met behulp van dit instrument worden de opleidingsonderdelen van de opleiding gekoppeld aan de opleidingsspecifieke leerresultaten, de werk- en de evaluatievormen. Het overzicht dat zo ontstaat en waaruit ook de onderlinge samenhang blijkt, vormt een startpunt voor verdere afstemming.

de studenten voelen zich fair beoordeeld

Evaluatiebeleid

De uitwerking van het evaluatiebeleid werd opgevolgd door de Commissie Onderwijs van de faculteit Letteren en Wijsbegeerte. Richtlijnen en beoordelingsformulieren voor bachelorproef en masterproef zijn in gebruik. Richtlijnen voor de stage zijn beschikbaar. In de loop van 2016-2017 werden opleidingsspecifieke richtlijnen met betrekking tot evalueren uitgeschreven.

De opleidingsraad kiest er bewust voor om vaak via mondelinge examens te evalueren. Er moet immers niet enkel feitenkennis getest worden, maar ook kritisch denken, wat bij uitstek bevraagd wordt in interactie. De studenten beamen de voordelen bij de keuze voor mondelinge examens; zij hebben de indruk zich mondeling beter uit te kunnen drukken en beter te kunnen aantonen de leerstof te beheersen. De studenten geven ook aan in de focusgesprekken en de studentenfeedback dat zij zich fair beoordeeld voelen.

Tevredenheid studenten

In de studentenfeedback beoordelen de studenten hun onderwijs. Hieronder worden de resultaten weergegeven voor de laatste twee semesters waarvoor resultaten beschikbaar waren bij het opstellen van dit rapport.

Bachelor Wijsbegeerte en Moraalwetenschappen

 

Deelname:

2016-2017 semester 2: 10,77% (7/65)
2017-2018 semester 1: 23,88% (16/67)
 

Master Wijsbegeerte en moraalwetenschappen

 

Deelname:

2016-2017 semester 2: 27,08% (13/48)
2017-2018 semester 1: 25,49% (13/51)

Uit deze studentenfeedback blijkt dat de studenten globaal gezien tevreden tot zeer tevreden zijn over de opleidingen. Masterstudenten zijn over het algemeen iets meer tevreden over de opleiding dan bachelorstudenten.

de docenten zijn zeer toegankelijk voor studenten

Docenten

De opleiding beschikt over een docentenkader van 8,10 VTE. Enkele docenten zijn ook aangesteld binnen andere opleidingen of faculteiten. De docenten nemen deel aan onderwijsprofessionalisering. Sinds enkele jaren vindt een opleidingsbrede opleidingsdag plaats.  Sinds het najaar van 2015 moet het zelfstandig academisch personeel beantwoorden aan de vereisten die beschreven worden in de competentietoets.

De opleidingsraad is sterk betrokken bij de studenten. Dit uit zich onder meer in een grote toegankelijkheid van de docenten en het intensieve overleg met studenten.

studenten krijgen begeleiding op maat

Voorzieningen en studiebegeleiding

Zowel op centraal niveau als op het niveau van de opleiding is er aandacht voor de begeleiding en ondersteuning van studenten. Studenten kunnen steeds terecht bij Studiebegeleiding en de studietrajectbegeleiders. Gezien de laagdrempelige contacten met de docenten is er veel interactie met de studenten mogelijk en krijgen studenten begeleiding op maat.

Vanaf oktober 2017 werd een praktijkassistente aangesteld die zich expliciet toelegt op het ondersteunen van studenten bij het werken aan schrijfopdrachten (scripties, bachelor- en masterproeven). Voor werkstudenten werd door de studietrajectbegeleiders een spreidingsplan opgesteld. De seminaries ter begeleiding van de bachelor- en masterproef maken het mogelijk om studenten sneller van feedback te voorzien, te helpen bij het afbakenen van een onderzoeksthema en hen vertrouwd te maken met de beoordelingscriteria.

ook heel wat werkstudenten schrijven zich in voor de opleiding

Instroom

De meerderheid van de studenten heeft in het secundair onderwijs ASO genoten. Eerstejaarsstudenten leggen tests rond academische taalvaardigheid af. Studenten die hier zwak op scoren, kunnen online remediëringsoefeningen maken. Om toekomstige studenten goed te informeren over wat er van hen wordt verwacht wanneer ze de opleiding aanvatten, wordt informatie met betrekking tot onderzoeksvaardigheden op de VUB-website aangeboden.

Naast reguliere studenten schrijven ook heel wat werkstudenten zich in voor de opleiding.  Er is evenwel een dalende instroom van generatiestudenten en ook het aantal opgenomen ECTS daalt, zowel in de bachelor- als de masteropleiding.

Studiesucces

In de bacheloropleiding ligt het studierendement over verschillende academiejaren heen rond de 70%. Hierdoor scoren de bachelorstudenten van wijsbegeerte en moraalwetenschappen iets slechter dan het Vlaamse gemiddelde en het VUB-gemiddelde. De drop-out is relatief hoog en de doorlooptijd veeleer traag. In de masteropleiding ligt het studierendement boven het Vlaamse gemiddelde, maar onder het VUB-gemiddelde. De doorlooptijd in de masteropleiding is iets lager dan het VUB-gemiddelde. Het lagere studierendement is ten dele toe te schrijven aan het grote aandeel werkstudenten, voor wie de combinatie van werk, privéleven en studie niet vanzelfsprekend is.

Uit het focusgesprek met de masterstudenten bleek het curriculum goed haalbaar, al vinden sommigen dat ze  weinig contactmomenten hebben. 

de beroepsuitwegen zijn ruim

Uitstroom, alumni en relatie met het werkveld

In academiejaar 2015-2016 behaalden 10 bachelorstudenten en 24 masterstudenten hun diploma.

Binnen de afstudeerrichting moraalwetenschappen en humanistiek van de master kunnen studenten kiezen uit het opnemen van een stage in het onderwijs of in de praktijk op het vlak van humanistiek. Beide opties zijn specifiek gericht op de arbeidsmarkt. Via de afstudeerrichting humanistiek zijn er contacten met de organisatie deMens.nu die stages aanbiedt voor moreel consulenten. Binnen de afstudeerrichting wijsbegeerte wordt geen stage aangeboden.

De beroepsuitwegen na een opleiding wijsbegeerte en moraalwetenschappen zijn ruim en hierdoor niet altijd gemakkelijk af te bakenen. 

Internationalisering

Er is een aanbod Engelstalige opleidingsonderdelen. Er wordt nagegaan welke de mogelijkheden qua uitbouw zijn van een Engelstalig opleidingsaanbod. De studentenmobiliteit  is veeleer beperkt. De Research Master of Philosophy biedt ook mogelijkheden tot het aantrekken van internationale studenten.

In het kader van Internationalisation@Home wordt er vanaf academiejaar 2018-2019 op masterniveau samen met de ULB een opleidingsonderdeel rond vrijmetselarij aangeboden. Vanaf het voorjaar van 2018 wordt er reeds samengewerkt rond lezingen over dit thema.  Er is eveneens een samenwerkingsakkoord binnen Erasmus Belgica. De interesse in het opnemen van Franstalige opleidingsonderdelen aan de ULB wisselt sterk van student tot student.

Communicatie

Studenten kunnen steeds informatie opvragen aan de opleidingsraad, individuele docenten of Studiebegeleiding. De opleidingsraad zet actief in op het verbeteren van de website en het communicatiemateriaal gericht aan toekomstige studenten.

de opleidingsraad staat open voor initiatieven van studenten

Werking opleidingsraad

De opleidingsraad bevordert en bewaakt de kwaliteit van de opleidingen. De opleidingsraad tekent de visie uit en formuleert onder meer voorstellen over de inhoud, de vorm, de samenhang en de studeerbaarheid van de programma’s. De opleidingsraad komt op regelmatige basis samen en functioneert naar behoren. Enkele studenten maken officieel deel uit van de opleidingsraad. De studenten bevestigen dat de opleidingsraad steeds open staat voor initiatieven van de studenten.

Sinds september 2017 wordt jaarlijks een opleidingsdag georganiseerd.  Dit zijn dagen waarop met de hele opleidingsraad en in aanwezigheid van studenten uitgebreid over onderwijs gesproken wordt en waar nieuwe ideeën voor de opleiding voorgesteld kunnen worden.

 

---------------------------------------------------

Dit rapport is gebaseerd op de resultaten van een kwaliteitsbeoordeling, die plaatsvond op 30 november 2017.  Hierbij waren vertegenwoordigers van de opleidingsraad aanwezig, inclusief studenten en een alumna, naast interne en externe peers en experten.

Tekst goedgekeurd door de Academische Raad op 19 november 2018.