Moderne radiotherapie

Radiotherapie is een loco-regionale vorm van kankerbestrijding waarbij ioniserende straling wordt gebruikt om de kankercellen te doden. De onderzoeksgroep Radiotherapie van de Vrije Universiteit Brussel is steeds op zoek naar efficiënte alternatieve radiotherapie strategieën ten einde patient specifieke radiotherapie behandelingen te kunnen bieden.

Zuurstof

Een tumor bestaat uit heterogene cellen waarbij verschillende zones een andere stralingsgevoeligheid kunnen hebben. Zuurstof is een parameter die de bestraling van tumoren bevordert. Wegens de abnormale vasculatuur van sommige tumoren kan de toevoer aan zuurstof worden beperkt in sommige zones van de tumor, waardoor men voor die type tumoren kan spreken dat ze minder gevoelig zijn aan straling. Om dit tegen te gaan werken de onderzoekers op twee velden om dit probleem aan te pakken.

Enerzijds kijken ze hoe ze via de immuuncellen tumoren gevoeliger kunnen maken voor bestraling. Naast zuurstof kan bestraling namelijk ook interageren met stikstofmonoxide (NO). Ons immuunsysteem maakt NO aan om bacteriën te bestrijden. De onderzoekers gaan na hoe ze het enzym dat NO aanmaakt tot uiting kunnen brengen in de cellen rond de tumor om op die wijze de tumor gevoeliger te maken voor straling.

Beeldvormingstechnieken

Anderzijds bestuderen de onderzoekers ook beeldvormingstechnieken om de stralen gerichter op de tumor te kunnen lokaliseren en zo de intensiteit van de straling te kunnen verhogen waar nodig. Vroeger werden grote bestralingsvelden gebruikt om de tumor te bestralen, waardoor de gezonde weefsels eveneens een vrij hoge dosis aan straling verkregen. Recentelijk gebruiken de onderzoekers een nieuwe techniek waarbij het bestralingssysteem volledig rond de tumor draait en met elke hoek zijn intensiteit aanpast (Tomotherapie). Hierdoor kunnen de hoge dosis stralen de vorm van de tumor aannemen waardoor het omringend gezond weefsel een beperkte dosis aan stralen zal krijgen. Op die manier kan de dosis eveneens gemakkelijk worden verhoogd in zones van de tumor waar dit nodig zou zijn.

Bovendien hebben de onderzoekers techieken ontwikkeld om letsels in de longen of lever aan te pakken. De tumoren bewegen mee als we ademen. Dit maakt het extreem moeilijk om de bestraling heel gericht te laten doorgaan zonder hierbij gezond weefsel te gaan bestralen. Dankzijn nieuwe ontwikkelingen (VERO-SBRT) kan men heel accuraat de tumorletsels gaan lokaliseren en hun beweging voorspellen. Hierdoor zullen de dosis straling de bewegende tumoren volgen tijdens het toedien van de bestraling zonder hierbij het gezond weefsel aan te tasten. Intracraniële radiochirurgie is een andere belangrijke peiler van het onderzoeksprogramma. De VUB ontwikkelde in samenwerkig met Brainlab het Novalis systeem dat toelaat om hersenletsels een genezende dosis stralen. Hierbij wordt de patiënt op submillimetrisch niveau gepositioneerd met beeldvrormingstechnieken.

De onderzoeksgroep Radiotherapie is een sterk translationele onderzoeksgroep: ze gaan snel en efficiënt van biologische concepten naar het klinisch valideren van nieuwe toepasbare technologieën. Ze zijn pioniers in het gebruikt van image-guided and intensity-modulated radiotherapy en werkten actief mee aan de klinische introductie van nieuwe bestralingssytemen zoals Novalis, Tomotherapie en het VERO SBRT-systeem in de kliniek.

Mark De Ridder
KLIW
Mark.De.Ridder@vub.ac.be
+32-2-4776147

 

Onderzoek aan de VUB

Zoek hier projecten, publicaties, onderzoekers, teams,...