logo

Veel gestelde vragen

Omdat we allemaal wel eens iets vergeten ...

Wanneer?

U hebt seksuele betrekkingen gehad en :

  • u hebt helemaal geen voorbehoedsmiddel gebruikt;
  • u hebt problemen gehad met het condoom (gescheurd of afgegleden);
  • er werd sperma gemorst in of rond de vagina.

dan loot u risico op een ongeplande zwangerschap.

Om een ongeplande zwangerschap te voorkomen is het aangewezen om noodanticonceptie te gebruiken. Ook bij pilgebruik kunnen vele zaken foutlopen.

Wat bij foutief pilgebruik ?

Bij pilgebruik kunnen vele zaken foutlopen

  • u kan braken, ernstige diarree hebben of sommige antibiotica innemen, waardoor de pil minder betrouwbaar wordt, zodat het net is of uw pillen vergeten bent.
  • u kan pillen vergeten of te laat met de pilstrip beginnen.(vergeten wil zeggen: meer dan 12 uur te laat)

Om uit te maken of u bij dit foutief pilgebruik al dan niet de noodpil moet nemen, kunt u het schema van vergeten pillen toepassen.

Schema : wat te doen wanneer ik mijn pil(len) vergat ?

Eerste week (pil 1-7):

  • 1 of meer pillen vergeten

Tweede week (pil 8-14):

Derde week (pil 15-21):

 
oplossing 1:

Geen noodpil nodig indien u :

  • condoom gebruikt tot u opnieuw aan 7 dagen correct pilgebruik komt,
  • u kan best uw laatst vergeten pil innemen,
  • en andere vergeten pillen laat zitten,
  • en verder gaan met uw strip.
oplossing 2:
  • NOODPIL GEBRUIKEN binnen 72 uur na de vergeten pil,
  • en condoom gebruiken tot 7 dagen correct pilgebruik
  • u kan best uw laatst vergeten pil innemen,
  • en andere vergeten pillen laten zitten,
  • en verder gaan met de strip.
    DUS: u neemt de noodpil samen met de gewone pil.
oplossing 3:

Geen noodpil of condoom nodig, u blijft beschermd , wel kunt u best :

  • u kan best de laatst vergeten pil innemen ,
  • en andere vergeten pillen laten zitten
  • en verder gaan met uw strip.
oplossing 4:

Geen noodpil of condoom nodig, u blijft beschermd, indien u:

  • onmiddellijk max. 7 dagen stopt (berekend vanaf de eerste vergeten pil). Dit lokt de maandstonden uit.
  • en nadien start met de nieuwe strip, zoals gewoonlijk.

ofwel

* geen noodpil of condoom nodig, u blijft beschermd, indien u:

  • uw laatst vergeten pil inneemt,
  • en andere vergeten pillen laat zitten,
  • en verder gaat met uw strip,
  • en aansluitend, dus zonder een pilpauze in te lassen, een nieuwe strip inneemt, gedurende minimum 7 dagen. Opgelet, bij een meerkleurenstrip mag u hiervoor enkel de laatste kleur innemen. Eventueel kunnen er tussenbloedingen optreden tijdens de nieuwe strip.
Hoe werkt noodanticonceptie en welke methodes zijn er?

De noodpil is beter gekend onder de naam ‘morning after" pil. Deze benaming brengt echter nogal verwarring mee, omdat het net lijkt of u maar tot de volgende ochtend tijd hebt om dit probleem op te lossen. U hebt gelukkig veel meer tijd om er wat aan te doen en wel tot 72 uur na de onbeschermde seksuele betrekking of vergeten pil.

Hoe sneller er met de noodpil gestart wordt, hoe efficienter de behandeling. Elk uitstel van de eerste dosis met 12 u verhoogt de kans op zwangerschap met 50%. Dus hoe sneller, hoe beter!

De noodpil is geen abortief middel.

De Wereldgezondheidsorganisatie raadt de 2 volgende methodes aan.

a. Levonorgestrel methode (= beste methode)

De gebruiksnaam is NORLEVO of POSTINOR. U moet deze tablet zo snel mogelijk innemen, binnen de 72 uur na de onbeschermde betrekking. 

Het voordeel van deze methode is dat ze 3 x efficiënter is en gepaard gaat met duidelijk minder neveneffecten dan de Yuzpe-methode ( 2x2 methode ).

b. "YUZPE" of "2x2" methode

U moet twee anticonceptiepillen tegelijk nemen binnen de 72 uur na de onbeschermde betrekking. Stipt 12 uur later moet u opnieuw 2 pillen nemen.
Opgelet: u mag de 2x2 methode niet toepassen met om het even welke pil. Elke dosis moet 100 microgram ethinyloestradiol en 500 microgram levonorgestrel of 1000 microgram norgestrel bevatten.
Dit bekomt u door :

  • Neogynon (2x2p),
  • Stediril (2x2p),
  • Stediril-d (2x2p),
  • Microgynon 30 (2x4p),Stediril 30 (2x4p),
  • laatste kleur Trigynon (2x4p),
  • laatste kleur Trinordiol (2x4p).

Om te voorkomen dat u misselijk wordt door de behandeling, kunt u best tegelijk eten
( eventueel 1/2 uur vooraf iets innemen tegen misselijkheid ). Moest u braken binnen de 2 uur na het innemen van de noodpil, moet u een nieuwe dosis pillen innemen.

Bescherming ?

Als niet-pilgebruikster blijft u, na het innemen van de noodpil, voor de volgende seksuele betrekkingen niet beschermd tot de volgende maandstonden.

Als pilgebruikster moet u uw pil gewoon doornemen en het condoom gebruiken tot u weer 7 dagen correct de pil hebt ingenomen.

De noodpil, de naam zegt het al, is hoe dan ook alleen geschikt in noodgevallen en kan zeker niet als routineanticonceptie aanbevolen worden (uw cyclus wordt erdoor verstoord, sommige vrouwen hebben last van misselijkheid en braken, vooral met de 2 X 2 methode, en er zijn trouwens efficiëntere methodes).

De kans dat u zwanger wordt na 1 X onbeschermde sex is 8 %. Neemt u de 2 X 2 methode, dan daalt dit tot 3 %, neemt u NORLEVO, dan daalt dit tot 1 %.

Dit alles maakt dat u nadien beter kiest voor een ander, betrouwbaarder voorbehoedmiddel.

Kiest u voor het condoom, dan kunt u de noodpil best reeds in huis hebben : moest er dan wat mis gaan met uw condoom, hebt u alles bij de hand.

Goed om te weten...

De maandstonden kunnen te vroeg, op tijd of maximum 1 week te laat komen.

Wilt u starten met de pil, dan begint u daar best mee op de eerste of tweede dag van de menstruatie.

Indien u meer dan 1 week overtijd bent of het bloedverlies was gering, moet u zeker uw arts raadplegen voor een zwangerschapstest. U kan hiervoor ook op Sjerp terecht.

Indien u ondanks de noodpil toch zwanger wordt en u wenst zwanger te blijven, is er geen reden om ongerust te zijn voor eventuele risico’s voor de baby.

Anticonceptie na de noodpil

Als u met de pil wilt starten, begint u best de eerste of tweede dag van de maandstonden.

Als u kiest voor het condoom: steeds gebruiken vanaf het begin van de penetratie en bij elke seksuele betrekking.

U kan best de noodpil reeds in huis hebben, want moest er iets misgaan met uw condoom (afglijden, scheuren,...), dan kunt u onmiddellijk de noodpil innemen. Een inname binnen de 24u na de seksuele betrekkingen belet 95 % van de zwangerschappen.

Wat is het morning after spiraal?

Deze methode is minder bekend dan de noodpil en is nochtans zeer efficiënt. Het risico op zwangerschap is minder dan 1%.

Het koperspiraaltje kunt u laten plaatsen tot 5 dagen na de onbeschermde seks en soms zelfs nog later, namelijk tot 5 dagen na de vroegst mogelijke ovulatie.

Indien er infectierisico bestaat, moet antibiotica overwogen worden.

Eventueel hebt u dan ook meteen een goed anticonceptiemiddel voor de toekomst.

Bij risico op SOA (Seksueel Overdraagbare Aandoeningen) kan het spiraal best verwijderd worden bij de volgende maandstonden of moet u vanaf nu zeker steeds het condoom gebruiken.

Een medische controle na 3-4 weken is altijd nodig.

Niet alle artsen plaatsen een spiraal. Het plaatsen is wat pijnlijk (krampen in de onderbuik) en gaat gepaard met wat bloedverlies gedurende de volgende dagen. (niet te verwarren met maandstonden.)

En wat met AIDS ?

Als u bij het vrijen geen condoom gebruikt hebt, of er is iets misgelopen met het condoom en uw partner is seropositief, dan bestaat dus ook de kans dat u met het HIV besmet geworden bent.

Wilt u hierover zekerheid dan moet u 3 tot 6 maanden wachten vooraleer u een aidstest kan laten doen. Wilt u hier meer info over contacteert u dan de aidswebsite.

 
 
In nood!

Onveilig vrijen kan meestal met de noodpil opgevangen worden, maar de noodpil is zeker geen geschikt voorbehoedmiddel voor continu gebruik (enkel redmiddel in nood).
Achteraf kunt u daarom maar beter, in overleg met uw arts, kiezen voor een andere vorm van anticonceptie die aangepast is aan uw situatie en betrouwbaarder is.
De levonorgestrelmethode is 3 X efficiënter en gaat gepaard met duidelijk minder neveneffecten dan de 2 X 2 methode (Yuzpe-methode) en is daarom te verkiezen.

Indien u nog vragen hebt in verband met anticonceptie of vreest een risico te hebben opgelopen, aarzel niet:

Contacteert u bij twijfel Sjerp, uw huisarts of gynaecoloog om te weten hoe u het probleem het best oplost en of u geen ‘noodanticonceptie’ nodig hebt.

Vragen die vrouwen zich stellen

Welke methode is de beste?

Er bestaat niet zoiets als een ‘beste’ methode. Zowel de abortuspil als de zuigcurettage hebben voor- en nadelen en begrenzingen. De keuze wordt bepaald door de duur van de zwangerschap, het advies van de arts en uw eigen voorkeur. Bij de keuze voor de abortuspil gebeurt er wel een echografie, eventueel ook een bloedonderzoek en een infectieonderzoek, maar u hoeft geen ingreep te ondergaan. Deze methode veronderstelt wel uw actieve medewerking, in die zin dat u zelf de medicijnen in twee fasen inneemt en aanvaardt dat de zwangerschapsafbreking geleidelijk op gang komt.

Komt iedereen in aanmerking voor de abortuspil?

Zoals al gezegd kan de abortuspil enkel toegepast worden in een zeer vroeg stadium van de zwangerschap. De arts die de duur van de zwangerschap controleert, zal ook nagaan of er medische contra-indicaties zijn. De ervaring in Frankrijk leert dat medische contra-indicaties maar zelden voorkomen, en dat de belangrijkste contra-indicaties vooral van psychologische en organisatorische aard zijn. Vrouwen die nog twijfelen over de ongewenstheid van hun zwangerschap, kunnen beter wat meer tijd nemen om met hun beslissing in het reine te komen. Een abortus in verschillende stapjes is op dat ogenblik voor hen geen ideale oplossing. Gezien de expulsie soms thuis plaatsgrijpt, is het belangrijk dat de vrouw in haar eigen omgeving kan rekenen op de steun van een vertrouwenspersoon. Zwangerschapsafbreking door middel van de abortuspil vraagt ook meer tijd en meer betrokkenheid doordat de vrouw zelf de medicatie inneemt die de zwangerschap zal afbreken. U kunt best samen met het team van het centrum bespreken wat in uw situatie mogelijk is.

Kan ik gaan werken na de inname van de abortuspil?

Ja, u kunt uw werkzaamheden verder zetten na de inname van abortuspil. Zorg evenwel voor maandverband voor het geval u al de dag nadien bloedverlies krijgt. Sommige vrouwen voelen zich ook anders in die korte tussenperiode; zij klagen over vermoeidheid, buikpijn, lichte hoofdpijn, misselijkheid, warmteopwellingen of duizeligheid. Die vrouwen voelen dat hun lichaam reageert. Maar ook als u niets voelt of geen bloedverlies heeft, betekent dat niet dat de medicatie niet zou werken. U krijgt er alleen op dat ogenblik weinig signalen van.

Wat als ik moet braken na de inname van de abortuspil ?

Enkel wanneer u braakt binnen het uur na inname van de abortuspil, moet u opnieuw naar het centrum om een nieuwe dosis in te nemen. Als u gevoelig bent voor braken, zal men u voorstellen een snelwerkend antibraakmiddel onder de tong te laten smelten vooraleer u de abortuspil inneemt.

Zal ik pijnlijke krampen hebben na de inname van de prostaglandine?

Veel vrouwen kunnen de samentrekkingen van de baarmoeder die volgen op de inname van de prostaglandine verdragen zonder pijnstillers. Een gesprek met de aanwezige verpleegkundige werkt vaak al voldoende relaxerend. Toch ervaart een aantal vrouwen (10 tot 45%) echt pijnlijke krampen, vaak al een kwartier na inname, die te vergelijken zijn met zware menstruatiepijn. In dat geval kunt u om aangepaste pijnstillers vragen.

Moet ik gaan liggen na de inname van de prostaglandine ?

Nee, integendeel. Ook al staat een bed ter beschikking, u hebt er alle baat bij wat rond te lopen in afwachting van de expulsie. Een comfortabele zetel in een rustige ruimte is meestal voldoende. Het team zal u met professionele zorg omringen. U kunt de tijd zo aangenaam mogelijk doorbrengen met lectuur, relaxatie of een rustig gesprek met de verantwoordelijke verpleegkundige. U kunt ook iemand meebrengen om uw gezelschap te houden. Uiteindelijk beslist u zelf wat u doet, en dat kan gaan van een dutje doen tot een wandeling in de buitenlucht.

Zal ik veel bloedverlies hebben?

Verwacht u in elk geval aan een fors bloedverlies, te vergelijken met een hevige menstruatie. Dit kan ook gepaard gaan met het verlies van stolsels. U hebt tenslotte een miskraam. U hoeft niet ongerust te zijn als u op de controleraadpleging, twee weken later, nog altijd bloed verliest. Hou er ook rekening mee dat hevig bloedverlies niet noodzakelijk een bewijs is van een volledige expulsie. Vandaar dat de controleraadpleging nodig blijft. Zeer uitzonderlijk – bij 3 vrouwen op 1.000 – is het bloedverlies zodanig hevig en/of blijft het zolang duren, dat een curettage alsnog nodig is. Wanneer u zich heel ongerust maakt over het bloedverlies, of wanneer u zich duizelig voelt, kunt u steeds contact opnemen met het centrum voor overleg of naar de dienst spoedgevallen van het ziekenhuis gaan. Onrustwekkend bloedverlies komt gelukkig, zoals al gezegd, maar heel zelden voor.

Als ik geen miskraam gehad heb tijdens mijn verblijf in het centrum, hoe zal ik dan weten of de zwangerschap echt afgebroken is?
Het team zal u daarover uitleg geven. Ongeveer 6% van de vrouwen heeft al een expulsie na de inname van de abortuspil en vóór de inname van de prostaglandine. Een bijkomende 76% zal het vruchtzakje verliezen tijdens het verblijf in het centrum, na de inname van de prostaglandine. Bij ongeveer 17% van de vrouwen gebeurt de expulsie later. Indien u een expulsie heeft buiten het abortuscentrum, is het mogelijk dat u het vruchtzakje ziet. U hoeft zich evenwel niet verplicht te voelen dit te controleren. Bij een zo vroege zwangerschap is het vruchtzakje immers zeer klein. En het kan ook dat de expulsie onopgemerkt verloopt, of dat u alleen wat extra druk in de onderbuik voelt en wat meer bloed verliest. Om er zeker van te zijn dat de zwangerschap volledig werd afgebroken en de baarmoeder is leeggemaakt, is een controleraadpleging absoluut noodzakelijk. In 1 à 2% van de gevallen is een zuigcurettage nodig, omdat de zwangerschap verder evolueert of omdat het vruchtzakje niet of niet volledig werd uitgestoten of nog omdat het bloedverlies zeer overvloedig blijft.

Is deze methode altijd 100 % geslaagd?

Perfectie is niet van deze wereld. Van een ‘mislukking’ spreken we wanneer er op een bepaald ogenblik toch moet worden overgegaan tot een curettage, om medische redenen of omdat de vrouw daar, bijvoorbeeld omwille van ondraaglijke pijn, zelf om vraagt.
Het behandelingsschema dat in de Vlaamse en Waalse centra gevolgd wordt, blijkt in sommige studies voor 98,5% succesvol. Andere studies komen tot een lager cijfer. Vooral in studies van diensten die pas beginnen met de abortuspil komen curettages achteraf iets meer voor, omdat het team nog onvoldoende vertrouwd is met de nieuwe methode.
In Belgische centra wordt u gevraagd ten minste één maand de anticonceptiepil te nemen. Daar is een reden voor. Wanneer op de controleraadpleging zou blijken dat de baarmoeder nog wat stolsels bevat of dat de expulsie onvolledig was, kan de arts u aanraden vroeger te stoppen met de pil. Dat veroorzaakt een vervroegde menstruatiebloeding waardoor de baarmoeder zich extra ledigt. Zo wordt de kans op een curettage nog kleiner. Dringende curettages ingeval van ernstige bloeding kunnen voorkomen, maar zijn zeer uitzonderlijk (3 vrouwen op 1.000). 
Het fenomeen van de ondanks alles verder evoluerende zwangerschap (minder dan 1%) zou te verklaren zijn door een gemuteerd progesteronhormoon waar de medicatie niet op kan inwerken. Een extra dosis Mifégyne of het vervroegd stoppen met de anticonceptiepil zijn in die gevallen nutteloos, en een zuigcurettage noodzakelijk.

Kiezen voor Mifégyne?

Meer dan een half miljoen vrouwen in Frankrijk hebben de afgelopen 13 jaar een zwangerschap laten afbreken met de abortuspil. Een ruime ervaring werd op die manier opgebouwd door gynaecologen, huisartsen en paramedisch personeel van de Franse abortushulpverleningsdiensten. Op deze ervaringen kunnen wij, artsen en hulpverleners in Vlaanderen, een beroep doen. In Frankrijk kiest 60% van de vrouwen die in aanmerking komt voor deze techniek; in Zweden is dat 70%.
Vrouwen hebben hun eigen redenen om voor deze methode te kiezen.
Op de eerste plaats kan de abortuspil heel vroeg in de zwangerschap toegepast worden en voor veel vrouwen is dat psychisch zeer belangrijk. De vrucht die afgestoten wordt en de manier waarop is voor hen aanvaardbaarder.
Er is geen technische ingreep nodig. Dat geeft veel vrouwen een gevoel van behoud van zelfcontrole over hun lichaam, en ook dat maakt het hun gemakkelijker in deze periode. Ze vinden de methode natuurlijker en beleven de abortus anders.
Ze weten wat hen te wachten staat in verband met de mogelijke pijn en het specifieke bloedverlies. Ze weten ook dat ze in dit verband kunnen rekenen op het team dat ze consulteerden. 
Vrouwen die voor de abortuspilmethode kiezen, weten dat het om een opgewekte miskraam in fasen gaat. De vier verplichte afspraken in het centrum worden aanvaard en in de persoonlijke agenda’s ingepast.

Kiezen voor zuigcurettage?

Sommige vrouwen verkiezen de kortere procedure van de zuigcurettage. Die is inderdaad korter: er zijn slechts drie afspraken nodig. De technische ingreep zelf duurt ongeveer 10 minuten en gaat meestal gepaard met een korte, felle kramp, waarna u ook een uur of soms langer pijn, vergelijkbaar met zware menstruatiepijn, kan voelen. Uiteraard kunt u hiervoor pijnstillers krijgen. Na de ingreep is er een rustperiode van een uur voorzien, waarna u naar huis kan. De hoeveelheid bloedverlies is ongeveer te vergelijken met een menstruatie en is meestal minder dan bij de abortuspil. Andere vrouwen verkiezen de zuigcurettage omdat ze het liever aan de arts overlaten om de zwangerschap af te breken. Nog anderen kunnen zich onzeker voelen met de abortuspilprocedure omdat ze niet precies weten wanneer het vruchtzakje zal worden uitgestoten.
Een zuigcurettage kán in sommige centra even vroeg, maar mag ook later in de zwangerschap worden uitgevoerd. Indien u nog twijfelt aan de ongewenstheid van uw ongeplande zwangerschap, hebt u nog wat tijd om rustig verder na te denken.

NB: Ook bij zuigcurettage is er een kleine kans (1,5%) dat er een curettage achteraf moet worden herhaald omdat er nog wat weefsel is achtergebleven. Heel uitzonderlijk kan er zich tijdens de ingreep een baarmoederperforatie voordoen (meestal is dat niet zo erg, maar u moet hoe dan ook wel even voor observatie naar het ziekenhuis). Bij de abortuspilprocedure is dat uitgesloten.

Besluit

Voor abortus in een zeer vroeg stadium van de zwangerschap hebt u voortaan de keuze tussen twee mogelijkheden: de abortuspil of de zuigcurettage. Beide methodes zijn veilig en doeltreffend. Elke methode heeft voor- en nadelen. U kan zelf uitmaken welke methode voor u meest aangewezen is.
De abortuspilmethode met Mifégyne en een aangepast prostaglandine is nog niet de vervulling van de wens van sommige vrouwen om hun uitblijvende menstruatie te laten doorkomen via de inname van enkele tabletjes in de intimiteit van hun eigen leefwereld. Maar ze betekent ontegensprekelijk een verruiming van de abortushulpverlening. Voor vrouwen is het een welgekomen keuzemogelijkheid.

Kosten

Sinds 2002 hebben de meeste abortuscentra een conventie afgesloten met het RIZIV. In de praktijk betekent dit dat het grootste deel van de kosten van de abortushulpverlening (ongeveer 440 euro) rechtstreeks door de mutualiteiten betaald wordt en dat u zelf slechts een minimaal remgeld (3,5 euro) betaalt. De voorwaarde is natuurlijk dat u aangesloten bent bij een ziekenfonds.